Tá Mike Jackson, iar-cheannaire Arm na Breataine, a bhí i láthair ag dhá ollmharú a rinne saighdiúirí Briotanacha i dtuaisceart na hÉireann, marbh.
Tar éis a bhás dúirt cathaoirleach an Bloody Sunday Trust, ‘ní bheidh aon bhrón ar chailliúint an fhir seo’, agus dúirt arm na Breataine gur ‘d’fheidhmigh sé go cumasach (with distinction)’.
Bhí Jackson, a chuaigh ar aghaidh le bheith ina cheannaire ar an Arm, ina chaptaen ar an Reisimint Paraisiúit i nDoire ar an 30 Eanáir 1972 nuair a dhúnmharaigh saighdiúirí 13 máirseálaithe cearta sibhialta.
Fuair an ceathrú duine déag bás roinnt míonna ina dhiaidh sin san ospidéal.
Dúirt Jackson, ag fiosrúchán Saville, i 1998, ar dhúnmharuithe Dhomhnach na Fola, nach ndearna sé aon iarracht “cover-up” a dhéanamh ar mharú na sibhialtach.
I 2010, ghabh an Príomh-Aire ag an am, David Cameron, leithscéal poiblí le híospartaigh Dhomhnach na Fola tar éis fhoilsiú thorthaí Fiosrúchán Saville.
Bhí Jackson ina chaptaen freisin leis an 1ú Cathlán den (Battalion) Reisimint Pharaisiúit nuair a lámhachadh deichniúr marbh i mBaile Uí Mhurchú (Ballymurphy) i mBéal Feirste i mí Lúnasa 1971.
Níos déanaí d’fhreastail sé ar Ionchoisne (inquests) Bhaile Uí Mhurchú i 1972, áit ar shéan sé go raibh “cover-up” i gceist.
B’éigean do theaghlaigh na n-íospartach sin fanacht 50 bliain le haghaidh Tuairisc na gCróinéirí (coroner’s report) i 2021, a dúirt go raibh na híospartaigh ‘go hiomlán neamhchiontach’, in ainneoin éilimh bhréagacha fúthu ó na saighdiúirí Briotanacha a mharaigh iad.
Níor chuir an bhaint a bhí ag Jackson leis an dá ionsaí sin ar shaoránaigh bac ar a chuid dul chun cinn go dtí an chéim is airde in arm na Breataine.
Tugadh ardú céime dó le bheith ina cheannasaí ar Chéad Chathlán an reisimint Pharaisiúit sa bhliain 1984.
Agus tugadh ardú céime dó ina dhiaidh sin chun bheith ina cheannaire ar Arm na Breataine.
Tá sé ráite ag cathaoirleach Bloody Sunday Trust, Tony Doherty, nach mbeidh brón ar theaghlaigh Dhomhnach na Fola agus go leor teaghlach eile a raibh gaolta acu a dúnmharaíodh ag arm na Breataine, faoi chailliúint an Ginearál Mike Jackson.
Dúirt an tUasal Doherty gur ordaigh an Ginearál Jackson go feasach go leor daoine neamhchiontach a fhorghníomhú agus gur cheart go raibh siad sa duga idirnáisiúnta le haghaidh coireanna cogaidh (war crimes).
I ráiteas, dúirt arm na Breataine go raibh Jackson ‘ag fónamh le breis agus 40 bliain’ agus ‘go mbeidh cuimhne fhada air’.
• Más mian leat ríomhphost (email) a fháil leis na scéalta Gaeilge is fearr ar ExtraG.ie, ó Luan go hAoine, seol an focal ‘Tá’ chuig joeextragdotie@gmail.com
• Más mian leat tuilleadh eolais a fháil faoi conas do chuid Gaeilge a fheabhsú is féidir dul chuig Conradh na Gaeilge agus Foras na Gaeilge.
• Tá athbheochan na Gaeilge ar siúl faoi láthair, ar mhaith leat páirt a ghlacadh. Léigh beagán Gaeilge gach lá ar Extrag.ie
Bí ar an gcéad duine a léann an Nuacht is déanaí i nGaeilge, leis an gclúdach is fearr ar chúrsaí reatha, Siamsaíocht bhríomhar agus Spórt.
