Tháinig Mary O’Rourke ó theaghlach polaitiúil ina raibh a hathair, a deartháir agus a nianna (nephews) mar Theachtaí Dála – ach ba bhean láidir neamhspleách í.
Cé go dtugann tráchtairí agus polaiteoirí ó gach taobh ómós don iar-aire agus leas-cheannaire ar Fhianna Fáil, is lá go háirithe é seo dá teaghlach.
Thug mac Mary O’Rourke ómós ar leith do ‘Mammy’ na Dála mar a bhí, tar éis scéala faoina bás in aois a 87.
D’fheidhmigh sí mar Aire Oideachais, Aire Sláinte agus Aire Fiontair Phoiblí thar níos mó ná 40 bliain sa pholaitíocht ó toghadh chun na Dála í den chéad uair i mí na Samhna 1982 i ndáilcheantar Longfoirt-na hIarmhí.
Ag fónamh mar leas-cheannaire Fhianna Fáil ó 1994 go 2002, chaith Ms O’Rourke beagnach 30 bliain dá gairm mar TD.
Bhí an chéad cheann dá post Comh-aireachta i 1987 mar Aire Oideachais, i Rialtas an Taoisigh Charlie Haughey agus ansin mar Aire Sláinte i 1991.
Ina dhiaidh sin, bhí sí ina hAire Fiontar Poiblí agus ina leas-cheannaire ar an bpáirtí leis an Taoiseach Bertie Ahern i 1997.
Bhí beirt mhac ag Ms O’Rourke, Aengus agus Feargal, lena fear céile Enda, fear gnó a fuair bás i 2001. Agus bhí seisear garpháiste aici.
Ar X tráthnóna Déardaoin, dheimhnigh Feargal O’Rourke bás a mháthar in ómós mothúchánach.
‘Fuair mo mháthair bás níos luaithe tráthnóna. Do go leor daoine ba iarmhúinteoir, polaiteoir, craoltóir, údar í ach dom féin is @CllrAengusOrour ba í ár máthair í.’
‘She loved us to bits,’ a dúirt sé.
‘Mhúin sí dúinn meas a bheith againn ar gach duine, a bheith macánta, oibriú go crua agus staidéar a dhéanamh go crua, grá a thabhairt dár dteaghlach.
‘Ní mór di bás a fháil i mí na Nollag 2021 ach d’éirigh léi a bheith faoi chúram an-mhaith i dteach altranais Fern Dean i nGráinseach an Déin (Deansgrange, i Co Bhaile Átha Cliath).
‘Le 7 nó 8 seachtaine anuas tá sí i bhfoirm iontach – ag léamh an pháipéir agus ag baint sult as cuairteanna teaghlaigh agus cairde,’ a dúirt sé.
Agus pictiúr dá mháthair á roinnt aige, dúirt sé: ‘Tógadh an pictiúr seo ar 14 Meán Fómhair – 64 bliain a chomóradh bainise. Ar ais le chéile anois le hathair, grá a saoil.’
Agus é ag tabhairt ómóis, dúirt an tAire Tithíochta Darragh O’Brien: ‘Ba mhór an sásamh dom aithne a chur ar Mary O’Rourke agus oibriú léi.
‘Bhí sí uathúil, ní bheidh a leithéid arís ann. Tá oidhreacht bhuan fágtha aici agus rinne sí seirbhís don tír a raibh an-mheas aici uirthi.
‘Mo chomhbhrón le Feargal & Aengus agus leis an teaghlach sínte. Ar dheis Dé go raibh a hanam.’
Scríobh Ciaran Mullooly, an FPE Neamhspleách agus iarchomhfhreagraí Lár na Tíre le RTÉ: ‘Bhí Mary O’Rourke an-tábhachtach i bhforbairt Bhaile Átha Luain (Athlone) agus lár na tíre le cúig scór bliain anuas.
‘Cé acu ar aontaigh nó nár aontaigh tú lena polaitíocht, ní féidir le haon duine a bheith in amhras faoin tionchar neamhghnách pearsanta a bhí aici ar fhás an réigiúin. RIP.’
Chuimhnigh an Tánaiste Micheál Martin ar Ms O’Rourke mar ‘bhean iontach a chuir go mór le saol poiblí na hÉireann agus le nuachóiriú na hÉireann’.
Dúirt sé: ‘Ba mhór an aird a bhí ar a slí bheatha mar Leas-Cheannaire ar Fhianna Fáil, mar Aire Oideachais, mar Aire Sláinte, mar Aire Fiontair Phoiblí lena hintleacht, a solúbthacht agus a tiomantas gan staonadh.
‘Mar Aire Oideachais thug sí tacaíocht d’athchóiriú le linn amanna dúshlánacha, ag tacú i gcónaí le cur chuige liobrálach iomlánaíoch.
‘Ba phribhléid é fónamh léi sa chomh-aireacht ó 1997-2002, áit ar chonaic mé go pearsanta a héirim, a ceannaireacht agus a tiomantas domhain don tseirbhís phoiblí.’
Dúirt an ceannaire Fhianna Fáil: ‘Thar a cuid éachtaí polaitiúla, ba dhuine ceannasach agus mealltach í Mary – breathnóir léargasach ar shaol na polaitíochta agus ar threochtaí na sochaí araon.
‘Ba mhór an comhghleacaí agus an cara a bhí inti mar gheall ar a hintleacht agus a tuiscint ghéar ar an tír, ina staid reatha agus ina hacmhainneacht sa todhchaí.
‘Tá mo smaointe lena muintir le linn na tréimhse deacra seo, go háirithe Feargal agus a chlann. Cronófar go mór í.’
Bhí a hathair, Patrick Lenihan, ina Theachta Dála do Longfort-Iarmhí ó 1965-1970 agus bhí a deartháir Paddy ina chomhairleoir i Ros Comáin.
Bhí a deartháir, Brian Lenihan, ina Tánaiste agus ina aire ssinsearach rialtais. Bhí nia Brian Jnr ina aire airgeadais, bhí deartháir Brian, Conor, ina aire stáit agus tá a mac Aengus ina chomhairleoir áitiúil.
• Más mian leat ríomhphost (email) a fháil leis na scéalta Gaeilge is fearr ar ExtraG.ie, ó Luan go hAoine, seol an focal ‘Tá’ chuig joeextragdotie@gmail.com
• Más mian leat tuilleadh eolais a fháil faoi conas do chuid Gaeilge a fheabhsú is féidir dul chuig Conradh na Gaeilge agus Foras na Gaeilge.
• Tá athbheochan na Gaeilge ar siúl faoi láthair, ar mhaith leat páirt a ghlacadh. Léigh beagán Gaeilge gach lá ar Extrag.ie
Bí ar an gcéad duine a léann an Nuacht is déanaí i nGaeilge, leis an gclúdach is fearr ar chúrsaí reatha, Siamsaíocht bhríomhar agus Spórt.
