Bhí an Ghaeilge le chloisteáil le cúpla bliain anuas ag na hOscars agus tá léitheoirí ExtraG tar éis ár dtuairimíocht a léamh go m’bfhéidir go mbeadh seans beag ann go gcloisfear arís í – ó fhoinse neamhghnách.
Is cosúil nach cainteoirí rialta Gaeilge iad aon duine de na hainmniúcháin Éireannacha i mbliana agus, mar a dúramar cheana, an t-aon duine atá i láthair a labhair Gaeilge ná an láithreoir Conan O’Brien, a rugadh i Brookline, Massachusetts, áit nach bhfuil aithne air mar Ghaeltacht!
Thug a chúpla focal ar Ros na Rún, nuair a thug sé cuairt ar Éirinn in 2024, roinnt siamsaíochta dúinn ach bímis macánta, níl mórán seans ann go mbeidh Gaeilge le cloisteáil ag na hOscars i mbliana.
Ach sin a cheapamar sular tháinig Paul Mescal chun bheith ina réalta Gaeilgeoir tar éis dó cúpla focal a labhairt le TG4.
Mar sin féin, beidh láithreacht mhór ag tallann na hÉireann ann, le hainmniúcháin ó thaobh aisteoireachta, léiriúcháin, beochan agus éifeachtaí amhairc de.
Beidh searmanas na hOscars ar RTÉ a hAon ag 11pm Dé Domhnaigh, agus ar ndóigh, is í Jessie Buckley, as Cill Airne, atá mar rogha na coitiantachta in Éirinn, le hainmniúchán don Aisteoir Baineann is Fearr do Hamnet as a ról mar Agnes Shakespeare.
Má bhuann sí, beidh sí ar an gcéad aisteoir Éireannach riamh a bhuafaidh gradam an Aisteor Baineann is Fearr. Bhuaigh Brenda Fricker an Oscar don Aisteoir Baineann Tacaíochta is fearr thar n-ais i 1990, as a feidhmíocht den scoth in My Left Foot.
Is í Jessie rogha na coitiantachta freisin chun buachan, agus deir na saineolaithe go bhfuil seans 94% aici filleadh abhaile go Cill Airne le Gradam Acadamh.
Tá Hamnet ar cheann de na scannáin is aitheanta den bhliain, agus ocht n-ainmniúchán faighte aige, lena n-áirítear an Scannán is Fearr agus an Stiúrthóir is Fearr.
Tá neart léiriúcháin na hÉireann le feiceáil freisin. Is é Element Pictures, atá lonnaithe i mBaile Átha Cliath, atá taobh thiar de Bugonia, a fuair ceithre ainmniúchán, lena n-áirítear an Scannán is Fearr agus an Script Oiriúnaithe is Fearr. Is iad na léiritheoirí Éireannacha Ed Guiney agus Andrew Lowe na príomhphearsana taobh thiar den scannán.
I mbeochan, tá an beochantóir Éireannach John Kelly ainmnithe don Ghearrscannán Beochana is Fearr do Retirement Plan, arna insint ag an aisteoir Éireannach Domhnall Gleeson.
Tá Richard Baneham, buaiteoir dhá uair Oscar, as Baile Átha Cliath ó dhúchas, ainmnithe arís don Mhaisíochtaí Físe is Fearr as a chuid oibre ar Avatar: Fire and Ash.
Tá baint ag Éirinn le catagóirí eile freisin, agus ainmniúcháin bainteach leis an gcomhlacht léiriúcháin Éireannach Wild Atlantic Pictures do Blue Moon, agus na cineamatagrafaithe Éireannacha Robbie Ryan (Bugonia) agus Seamus McGarvey (Die My Love) ar an ngearrliosta sa chatagóir Chineamatagrafaíochta.
Tríd is tríd ag na hOscars, is iad seo a leanas na hainmniúcháin don scannán is fearr: Bugonia, F1, Frankenstein, Hamnet, Marty Supreme, One Battle After Another, The Secret Agent, Sinners, Sentimental Value agus Train Dreams.
Tá Sinners i gceannas ar na hainmniúcháin go léir le 16, agus ina dhiaidh sin One Battle After Another (13), Frankenstein, Marty Supreme agus Sentimental Value (naonúr an ceann acu) agus Hamnet (8).
Tá deiseanna ag One Battle After Another agus Sinners araon oícheanta móra a bheith acu.
Tugadh seans 74% do One Battle an Scannán is Fearr a bhuachan ag na hOscars.
Seachas Buckley, bhí Michael B. Jordan de chuid Sinners don Aisteoir Fireann is Fearr (52%), agus KPop Demon Hunters don Ghné Beoite is Fearr (94%) i measc na ndaoine chun cinn chun Oscar a fháil.
Is í seo an dara bliain as a chéile a bheidh Conan O’Brien i mbun na hOscars a óstáil, a mheastar a mhairfidh idir trí agus trí huaire go leith, mar sin ba chóir go gcríochnódh sé idir 2am agus 2.30am Dé Luain.
De ghnáth, is ceann den ghradam deireanacha den oíche é gradam an tAisteoir Baineann is Fearr, agus is gnách go bhfógraítear é sna 20-30 nóiméad deireanacha den searmanas.
Mar sin ní bheidh a fhios againn an mbeidh Jessie chun gradam a bhuachan go dtí idir 1.30am agus 2.10am.
• Más mian leat ríomhphost (email) a fháil leis na scéalta Gaeilge is fearr ar ExtraG.ie, ó Luan go hAoine, seol an focal ‘Tá’ chuig joeextragdotie@gmail.com
• Más mian leat tuilleadh eolais a fháil faoi conas do chuid Gaeilge a fheabhsú is féidir dul chuig Conradh na Gaeilge agus Foras na Gaeilge.
• Tá athbheochan na Gaeilge ar siúl faoi láthair, ar mhaith leat páirt a ghlacadh. Léigh beagán Gaeilge gach lá ar Extrag.ie
Bí ar an gcéad duine a léann an Nuacht is déanaí i nGaeilge, leis an gclúdach is fearr ar chúrsaí reatha, Siamsaíocht bhríomhar agus Spórt.
