

Tá an tAire Airgeadais nuacheaptha, Simon Harris, tar éis gníomhú go ciúin chun a bhunáit inmheánach pháirtí a shásamh trí chamchuairt ghearr ar fud na tíre a eagrú chuig na 43 toghcheantar.
Cé go bhfuil an Tánaiste fós mór le rá i bhFine Gael mar cheannaire agus i smacht iomlán ar a chuid airí, níl a sheasamh chomh cinnte sin i measc na heite tuaithe níos coimeádaí.

Dúirt foinse shinsearach: ‘Tá tuiscint ann gur thóg Leo an páirtí ón mbonn tuaithe agus go raibh a chuid mionlach féin i gceannas.
‘Níor thaitin leo na rudaí ar nós máithreacha a bhaint ón mBunreacht. Tá súil acu go mbeidh an ceannaire reatha níos freagraí.’
Dúradh le baill an pháirtí i gcumarsáid inmheánach ó tháinig Harris i gceannas go raibh Fine Gael ‘i mód toghcháin beagnach gan stad – ag troid toghcháin áitiúla, AE, ginearálta agus Uachtaránachta ceann i ndiaidh a chéile’.
Luaigh an meamram: ‘Anois go bhfuil an seal toghcháin críochnaithe, tá deis ag an Tánaiste cuairt a thabhairt ar bhealach difriúil… ní chun feachtasaíocht a dhéanamh ach chun bualadh go díreach le baill.’
Tá an turas tosaithe agus tá sé i gceist ag Harris é a chríochnú laistigh de shé mhí, agus táthar ag súil go dtabharfaidh gach aire cuairt ar thrí thoghcheantar.
Dúirt foinse: ‘Táthar ag súil le páipéir fhaisnéise agus tuairiscí ar ais. Tá foireann Simon an-soiléir go mbeidh sé go dona má theipeann ar an iarratas.’

Dúradh leis an mballraíocht gurb iad na himeachtaí is fearr ‘maidineacha caife, cruinnithe toghcheantair agus bailiúcháin shóisialta’.
Dúirt foinse eile: ‘Chonaic Harris cad a tharla do Mhicheál [Martin] nuair a chaill sé smacht ar lucht dílis an pháirtí. Bhí a chuid TDanna ag iompar go maith go dtí gur tharla sé sin.
‘Ní theastaíonn ó Simon go dtarlódh sé sin dó. Murab ionann agus Micheál tá sé chomh cliste le francach tábhairne. Má tá sé ag glacadh leis an mbonn, is mar go mbraitheann sé rud éigin san aer. Ba mhaith leis trioblóid a stopadh sula dtosaíonn sí.’
Dúirt an fhoinse: ‘Tá go leor den trioblóid i bhFianna Fáil mar gheall ar thacaíocht thraidisiúnta atá ar buile faoi Jim Gavin. Tá siad ag béicíl ar na TDanna ag cur an milleáin orthu, agus tá na TDanna ag tabhairt ar ais é sin go Teach Laighean mar nach mian leo go mbeadh an mileáin orthu féin.
‘Tá imní cinnte i gcúirt Harris nach bhfuil an bonn chomh sásta leis an gceannaire agus a bhíodh. Tá go leor caint faoin pháirtí a bheith tógtha ón mbonn tuaithe ag mionlach inmheánach Teach Laighean.
‘Tá siad ag féachaint ar an gCeannáras agus ag feiceáil nach bhfuil aon athrú ar na bhfigiúirí a thug an páirtí ó thubaiste go tubaiste.’
Go dtí seo níor éirigh leis an turas ceannaireachta na baill a shásamh, agus dúirt foinse: ‘Go dtí seo bhí na cuairteanna ró-ghearr.’
Dúirt foinse amháin faoi chuairt an Tánaiste ar chomhdháil talmhaíochta: ‘Rinne sé óráid fhada faoi éisteacht, 25 nóiméad a déarfainn, agus ansin d’imigh sé. Tá sé ag éirí soiléir d’fhear Fine Gael traidisiúnta go bhfuil an páirtí á reáchtáil ag daoine sealadacha.’
Dúirt foinse choimeádach: ‘Mothaíonn an bonn go bhfuil atmaisféar neamhsheasmhach timpeall an pháirtí. Níl aon mhothú cobhsaíochta. Tá sé seo ag tabhairt toghchán níos gaire ná mar a cheapfá.’
Mar sin féin, mhaígh foinsí gar do Harris: ‘Tá an Tánaiste an-eolach ar thábhacht na hÉireann tuaithe. Tá ról criticiúil ag tíreolaíocht.
‘Is í Hildegarde Naughton [an tAire Oideachais nua] an chéad aire ó Ghaillimh ó Fhine Gael. Bhí ceapachán Frank Feighan mar Aire Stáit i gCaiteachas Poiblí tiontaithe ag an ngá ionadaíocht a thabhairt don iarthuaisceart.’
• Más mian leat ríomhphost (email) a fháil leis na scéalta Gaeilge is fearr ar ExtraG.ie, ó Luan go hAoine, seol an focal ‘Tá’ chuig joeextragdotie@gmail.com
• Más mian leat tuilleadh eolais a fháil faoi conas do chuid Gaeilge a fheabhsú is féidir dul chuig Conradh na Gaeilge agus Foras na Gaeilge.
• Tá athbheochan na Gaeilge ar siúl faoi láthair, ar mhaith leat páirt a ghlacadh. Léigh beagán Gaeilge gach lá ar Extrag.ie
Bí ar an gcéad duine a léann an Nuacht is déanaí i nGaeilge, leis an gclúdach is fearr ar chúrsaí reatha, Siamsaíocht bhríomhar agus Spórt.