Ó Kneecap go Imelda May go Catherine Connolly, tá guthanna na Gaeilge ag fás lá i ndiaidh lae.
Agus feicfear sin ar a dhícheall nuair a thiocfaidh an tOireachtas go Béal Feirste inniu (Dé Céadaoin), ag tabhairt 10,000 Gaeilgeoirí chuig an gcathair, áit a bhfeicfidh siad comharthaí i nGaeilge ar go leor sráideanna.
Mar sin féin, tá réabhlóid chiúin ar siúl i meáin eile freisin agus, le bheith cothrom, tharla sé sin mar gheall ar an obair a rinne ár dTeachtaí Dála agus ár n-airí.
Chuir siad alt 10A (Fógraíocht ag Comhlachtaí Poiblí) i bhfeidhm trí bliana ó shin mar chuid d’Acht na dTeangacha.
Mar gheall ar sin tá dualgas ar chomhlachtaí poiblí (e.g. ranna Rialtais, údaráis áitiúla agus forais oideachais) 20% dá bhfógraíocht bhliantúil a dhéanamh i nGaeilge agus ní mór do Chomhlachtaí Poiblí freisin 5% dá mbuiséad fógraíochta bliantúil a chaitheamh ar fhógraíocht Ghaeilge ar na meáin Ghaeilge.
Mar gheall ar sin, i dtuarascáil atá Oifig an Choimisinéara Teanga tar éis a fhoilsiú, léiríonn torthaí iniúchta gur chaith comhlachtaí poiblí €19m ar fhógraíocht i nGaeilge i 2024 agus is ionann an caiteachas sin agus méadú 34% ar an gcaiteachas a rinne comhlachtaí poiblí i 2023.
Ar na torthaí eile ba shuntasaí caitheadh €5.2m ar fhógraíocht ar na meáin Ghaeilge i 2024, arb ionann é sin agus méadú 37% ar an mbliain 2023. Cuimsíodh gníomhaíochtaí fógraíochta 397 comhlacht poiblí san iniúchadh do 2024.
D’éirigh leis na 397 comhlacht poiblí trí chéile, ar an meán, na tairseacha reachtúla caiteachais 5% de bhuiséad bliantúil fógraíochta a chaitheamh ar na meáin Ghaeilge a bhaint amach, agus 20% dá bhfógraíocht iomlán a dhéanamh i nGaeilge ar mheáin Bhéarla agus Ghaeilge trí chéile.
Tháinig méadú 32% ar an méid airgid a caitheadh ar fhógraíocht i nGaeilge ar na meáin Bhéarla freisin, ó €10.4m i 2023 go €13.7m i 2024.
Dúirt an Coimisinéir Teanga, Séamas Ó Concheanainn: ‘Is tuar dóchais é an méadú ar láithreacht agus ar fheiceálacht na Gaeilge ar na meáin nua, thraidisiúnta agus dhigiteacha do neartú na Gaeilge go náisiúnta.
‘Is maith ann an borradh a tháinig ar na meáin Ghaeilge agus na sruthanna breise ioncaim a chruthaigh an reachtaíocht.’
Dúirt sé freisin: ‘Tá Oifig an Choimisinéara Teanga ag leanúint den iniúchadh ar chomhlachtaí poiblí lena chinntiú go gcloíonn gach comhlacht poiblí aonair leis an bhforáil i dtaca le fógraíocht i nGaeilge.’
• Más mian leat ríomhphost (email) a fháil leis na scéalta Gaeilge is fearr ar ExtraG.ie, ó Luan go hAoine, seol an focal ‘Tá’ chuig joeextragdotie@gmail.com
• Más mian leat tuilleadh eolais a fháil faoi conas do chuid Gaeilge a fheabhsú is féidir dul chuig Conradh na Gaeilge agus Foras na Gaeilge.
• Tá athbheochan na Gaeilge ar siúl faoi láthair, ar mhaith leat páirt a ghlacadh. Léigh beagán Gaeilge gach lá ar Extrag.ie
Bí ar an gcéad duine a léann an Nuacht is déanaí i nGaeilge, leis an gclúdach is fearr ar chúrsaí reatha, Siamsaíocht bhríomhar agus Spórt.
