D’fhéadfadh Enoch Burke aghaidh a thabhairt ar chúiseamh coiriúil as é féin dul thar gharda slándála ag a iar-scoil, a dúirt breitheamh den Ard-Chúirt.
Mhol an Breitheamh Brian Cregan freisin gur chóir d’Uasal Burke costais na slándála príobháidí a d’fhostaigh Wilson’s Hospital School i gCo. na hIarmhí a íoc.
Dúirt sé go bhféadfaí é sin a dhéanamh in ionad na bhfíneálacha atá ag carnadh ar ráta €2,000 in aghaidh an lae.
‘Má tá Uasal Burke á iarraidh stopadh agus má theipeann air stopadh agus má théann sé trí ghardaí slándála, is ionann sin agus dul isteach go foréigneach,’ a dúirt an breitheamh.
‘Má tá sin fíor, is cion coiriúil é. Má dhiúltaíonn sé d’iarratas dleathach imeacht, d’fhéadfadh sé sin a bheith ina chion coiriúil freisin.’
Dúirt sé go smaoineodh sé freisin ar an duine atá ag tiomáint Uasal Burke chuig an scoil, nó aon duine eile sa charr; an raibh siad ag cabhrú leis an iarmhúinteoir?
Más amhlaidh, d’fhéadfadh an chúirt ordú a thabhairt chun a sócmhainní a choigistiú, a thug sé rabhadh.
Tháinig an cás os comhair na cúirte tar éis iarratas an mhí seo caite ó bhord bainistíochta na scoile.
D’iarr siad go gcuirfí Uasal Burke ar ais i bpríosún, don cheathrú huair, as mainneachtain leanúnach ordú Ard-Chúirte a chomhlíonadh chun fanacht ar shiúl.
Ar an ócáid sin, dúirt an Breitheamh David Nolan gur chóir don scoil céimeanna a ghlacadh chun a slándáil féin a neartú, mar go raibh príosúnacht Enoch Burke ag ‘tabhairt breosla agus poiblíocht dá thuiscint shaofa ar cheartas’.
Chuala an Breitheamh Cregan ó Rosemary Mallon, abhcóide do bhord na scoile, go raibh roinnt luachana faighte ag a cliaint ó chomhlachtaí slándála.
Dúirt sí go raibh siad i dteagmháil leis an Roinn Oideachais freisin maidir le deontas chun costais na slándála breise a chlúdach.
Dúirt sí go raibh gá leis an airgead sin do chuspóirí eile sa scoil. Dúirt Mallon leis an gcúirt go raibh an roinn tar éis cóip de chuntais na scoile a iarraidh, agus go raibh an bord ag fanacht lena cinneadh.
Idir an dá linn, dúirt sí, go raibh garda slándála fostaithe ag an scoil an tseachtain seo, ar chostas €763 sa tseachtain móide CBL.
‘Ar an Luan, d’aithin an garda slándála Enoch Burke i gcarr, agus rinne sé iarracht an carr a stopadh,’ a dúirt sí.
‘Níor stop an carr. Thiomáin an carr isteach ar thailte na scoile. Tháinig Uasal Burke amach, chuaigh sé isteach sa scoil agus d’fhan sé i limistéar ina dtagann roinnt conairí le chéile, don chuid eile den lá scoile.’
Dúirt sí gur dhiúltaigh Enoch Burke imeacht nuair a d’iarr an garda slándála air, agus gur glaodh ar na gardaí – ach nár tháinig siad.
Ar an Máirt, dúirt sí gur thiomáin carr ina raibh Uasal Burke agus daoine eile arís i dtreo na scoile.
Stop an carr nuair a d’iarr an garda air, ach tháinig Uasal Burke amach agus shiúil sé isteach ar thailte na scoile, a dúirt sí.
D’iarr an garda slándála air gan dul isteach san fhoirgneamh scoile, agus glaodh ar na gardaí.
Tháinig na gardaí. Dúirt sí go ndéanfadh an scoil monatóireacht ar an scéal agus go gcuirfeadh sí an chúirt ar an eolas i scríbhinn an gcuideodh nó an ghoillfeadh an tslándáil phríobháideach ar an scéal.
Cuireadh Enoch Burke ar fionraí den chéad uair i mí Lúnasa 2022 agus tá sé fós ag fáil a phá iomlán go dtí go ndéantar cinneadh ar a achomharc i gcoinne a dhíbirt.
Dúradh leis an mBreitheamh Cregan go bhféadfadh moill eile a bheith ar a achomharc i gcoinne a dhíbirt, mar go raibh Enoch Burke tar éis agóid a dhéanamh i gcoinne ionadaí ceardchumainn eile ar an bpainéal smachta.
Bhain sé amach dúshlán dlí rathúil roimhe seo i gcoinne ceapachán cheannaire cheardchumann na múinteoirí, Kieran Christie, ón ASTI, a chuir Uasal Burke ina leith gur ‘cur chun cinn daoine trasinscneacha’ a bhí ann.
Luaigh an Breitheamh Cregan go raibh fíneálacha Uasal Burke as díspeagadh an ordaithe cúirte chun fanacht ar shiúl ón scoil tar éis dul i bhfeidhm go hoifigiúil i dtús mhí Mheán Fómhair ag €225,000, agus go raibh siad fós ag méadú.
‘Le bheith cothrom le hUasal Burke, tá ceisteanna comhréireachta i gceist le fíneáil den mhéid sin,’ a dúirt an breitheamh. ‘Tá imní orm faoi sin… Tá sé ar intinn agam ordú a thabhairt go mbeadh Uasal Burke freagrach as costais na slándála.’
Dúirt sé gurbh fheabhsú a bheadh ann d’Uasal Burke dá ngearrfaí é sin in ionad fíneálacha €10,000 sa tseachtain.
Ní raibh Uasal Burke sa chúirt, agus dúirt a dheartháir Isaac leis an mbreitheamh go raibh Enoch ‘ina áit oibre’.
Dúirt sé gur mhaith leis a chur ar taifead nach raibh na líomhaintí fíor faoi charr Uasal Burke á iarraidh stopadh agus gan é a dhéanamh.
Dúirt an Breitheamh Cregan nach nglacfadh sé le litir ó Uasal Burke a bhí á tabhairt don bhinse ag a dheartháir, nach raibh aon cheart dlíthiúil aige é a ionadaíocht.
‘Ní thuigim ar chor ar bith cén fáth nach bhfuil Uasal Burke anseo inniu,’ a dúirt an breitheamh. Beidh an cás luaite arís os comhair na cúirte níos déanaí an mhí seo.
• Más mian leat ríomhphost (email) a fháil leis na scéalta Gaeilge is fearr ar ExtraG.ie, ó Luan go hAoine, seol an focal ‘Tá’ chuig joeextragdotie@gmail.com
• Más mian leat tuilleadh eolais a fháil faoi conas do chuid Gaeilge a fheabhsú is féidir dul chuig Conradh na Gaeilge agus Foras na Gaeilge.
• Tá athbheochan na Gaeilge ar siúl faoi láthair, ar mhaith leat páirt a ghlacadh. Léigh beagán Gaeilge gach lá ar Extrag.ie
Bí ar an gcéad duine a léann an Nuacht is déanaí i nGaeilge, leis an gclúdach is fearr ar chúrsaí reatha, Siamsaíocht bhríomhar agus Spórt.
