Tá roinnt de na tíortha is cumhachtaí a thug tacaíocht d’Iosrael le linn a hionsaithe i nGaza tar éis a rá go n-aithneoidh siad ceart na bPalaistíneach a stát féin a bheith acu sa cheantar ina bhfuil siad ina gcónaí leis na cianta.
Tháinig an cinneadh seo ó thíortha cosúil le Ceanada, an Fhrainc, an Astráil, an Bhreatain agus an Phortaingéil i ndiaidh na mílte Palaistíneach – formhór acu mná agus páistí neamhchiontach – a bheith maraithe, agus meastar go bhfuil an cinneadh tábhachtach.
Tháinig an cinneadh freisin i ndiaidh fiosrúcháin neamhspleácha a léirigh go bhfuil Iosrael ag déanamh cinedhíothú i nGaza agus go bhfuil 65,000 duine maraithe cheana féin de bharr buamáil leanúnach.
Rinne Príomh-Aire Iosrael, Benjamin Netanyahu, magadh faoin gcinneadh seo agus dúirt sé nach dtarlóidh sé choíche.
Tá Iosrael ag bogadh isteach sa Bhruach Thiar agus i nGaza chun iallach a chur ar na Palaistínigh imeacht, agus tá tacaíocht fós á fáil acu ó rialtais an Iarthair.
Mar sin, tá ceisteanna ann faoi cé chomh héifeachtach is a bheidh sé.
Is siombalach den chuid is mó é aitheantas a thabhairt don Phalaistín, ach tá sé tábhachtach freisin.
Tá go leor feidhmeanna stáit á rith ag Údarás na Palaistíne cheana féin, le breis is 80 ambasáid thar lear agus aitheantas óna Náisiúin Aontaithe mar fhéachadóir nach ball iomlán é.
Cuireann aitheantas taidhleoireachta le dlisteanacht idirnáisiúnta na Palaistíne agus léiríonn sé an mhíshástacht atá ag fás i leith ghníomhartha Iosrael i nGaza agus sa Bhruach Thiar.
Tá rialtas na hÉireann tar éis a rá arís agus arís eile go bhfuil sé riachtanach aitheantas a thabhairt don Phalaistín chun an dóchas a choinneáil beo go mbeidh réiteach dhá stát ann – Iosrael neamhspleách agus an Phalaistín neamhspleách taobh le taobh.
Tá an Phalaistín roinnte ina dhá chríoch:
Cé go bhfuil údarás teoranta ag na Palaistínigh sa Bhruach Thiar, tá formhór na talún fós faoi smacht Iosrael.
Tá seicphointí míleata agus lonnaíochtaí ag cur srianta ar ghluaiseacht agus ag scoilteadh bailte agus sráidbhailte Palaistíneacha.
Níl ach 17% den Bhruach Thiar á rialú go díreach ag Údarás na Palaistíne, cé go bhfuil formhór na ndaoine Palaistíneacha ina gcónaí ansin.
Idir an dá linn, tá thart ar 500,000 lonnaitheoir Iosraelach ina gcónaí i lonnaíochtaí sa Bhruach Thiar atá mídhleathach de réir an dlí idirnáisiúnta, agus tá tacaíocht á fháil ag go leor acu ón rialtas reatha faoi Netanyahu.
Ba é an réiteach dhá stát an plean is mó a thaitin go hidirnáisiúnta le blianta fada, ach níor cuireadh i bhfeidhm riamh é.
Tá Iosrael go láidir ina choinne, agus tá na cainteanna stoptha le fada.
Deir roinnt saineolaithe gur céim chun tosaigh é aitheantas a thabhairt don Phalaistín chun na cainteanna a athbheochan.
Dúirt an t-anailísí Iosraelach Yossi Mekelberg, cé nach bhfuil an tsamhail fhoirfe, gurb é an rud is tábhachtaí ná cearta comhionanna a chinntiú do gach duine.
Dúirt sé: ‘Caithfidh gach duine na cearta polaitiúla, sibhialta agus daonna céanna a bheith acu – Iosraelaigh agus Palaistínigh. Is í an cheist, cén réiteach is fearr a chinnteoidh é sin?’
Tá tuairim an phobail tar éis athrú go mór ó thosaigh Iosrael ag ionsaí Gaza, rud a d’fhág na mílte marbh agus géarghá le bia sa cheantar.
‘Is uafásach an rud é gur thóg sé chomh fada ar an bpobal idirnáisiúnta teacht le chéile agus an oiread sin sibhialtach maraithe agus daoine ag fáil bháis le hocras,’ a dúirt Mekelberg.
‘Má tá daonnacht ar bith fágtha, caithfidh sos cogaidh a bheith ann, na gialla a scaoileadh saor, agus Gaza a atógáil.’
Tá breis is 140 tír anois a thugann aitheantas oifigiúil do Stát na Palaistíne, lena n-áirítear Éire, an Spáinn, an Iorua, an tSualainn, an Bhrasaíl, an Afraic Theas, an tSín agus formhór na dtíortha Arabacha agus Moslamacha.
Tíortha eile a aithníonn an Phalaistín
An Iorua, an Ailgéir, Bairéin, an Indinéis, an Iaráic, Cuáit, an Libia, an Mhalaeisia, an Mháratáin, Maracó, an tSomáil, an Túinéis, an Tuirc, Éimin, Poblacht na Sahráí (Sahára Thiar), an Afganastáin, an Bhanglaidéis, Cúba, an Iordáin, Madagascar, Málta, Nicearagua, an Phacastáin, Catar, an Araib Shádach, Aontas na nÉimíríochtaí Arabacha, an tSeirbia, an tSaimbia, an Albáin, Brúiné, Djibouti, Poblacht na Seice, an Albáin, Brúiné, Djibouti, Poblacht na Seice An tSlóvaic, an Éigipt, an Ghaimbia, an India, an Nigéir, Na Séiséil, Srí Lanca, an Namaib, an Rúis, an Bhealarúis, an Úcráin, Vítneam, an tSín, Buircíne Fasó, Oileáin Chomóra, an Ghuine, Guine Bhissau, an Chambóid, Mailí, Mhongóil, an tSeineagáil, an Ungáir, Rinn Verde, An Chóiré Thuaidh, an Nígir, an Rómáin, an Tansáin, an Bhulgáir, Oileáin Mhaildíve, An tSiombáib, Uganda, an Bhulgáir, Oileáin Mhaildíve, an tSiombáib, Uganda An Chongó, Angóla, Mósaimbíc, São Tomé agus Príncipe, an Ghabúin, Oman, an Pholainn, DR an Chongó, an Bhotsuáin, Neipeal, an Bhurúin, Poblacht na hAfraice Láir, An Bhútáin, Ruanda, an Aetóip, an Iaráin, Beinin, an Chéinia, An Ghuine Mheánchriosach, Vanuatú, Na hOileáin Fhilipíneacha, Eswatini, an Chasacstáin, An Asarbaiseáin, an Tuircméanastáin, an tSeoirsia, an Bhoisnia agus an Heirseagaivéin, an Táidsíceastáin, an Úisbéiceastáin, Nua-Ghuine Phapua, an Afraic Theas, an Chirgeastáin, an Mhaláiv, Tíomór Thoir, Paragua, Montainéagró, Cósta Ríce, an Liobáin, an Cósta Eabhair, Veiniséala, Poblacht Dhoiminiceach, an Bhrasaíl, an Airgintín, an Bholaiv, Eacuadór, an tSile, an Ghuáin, Peiriú, Suranam, Uragua, Leosóta, an tSúdáin Theas, an tSiria, an Libéir, El Salvador, Hondúras, San Uinseann agus na Greanáidíní, an Bheilís, Doiminice, Antigua agus Barbúda, Grenada, an Íoslainn, an Téalainn, Guatamala, Háítí, an tSualainn, Cathair na Vatacáine, San Lúisia, an Cholóim, San Críostóir-Nimheas, Meicsiceo, Barbadós, Iamáice, Oileán na Tríonóide agus Tobága, na Bahámaí, Éire, an Spáinn, Ceanada, an Fhrainc, an Bhreatain, an Phortaingéil.
An Bheilg, Lucsamburg, Málta agus an Nua-Shéalainn
Tá grúpa níos lú tíortha fós ag coinneáil siar aitheantais, lena n-áirítear na Stáit Aontaithe, an Ghearmáin, an Iodáil, an tSeapáin agus an Chóiré Theas, chomh maith le go leor tíortha Iarthar na hEorpa.
I measc na stát nach n-aithníonn tá:
Andóra, an Ostair, an Chróit, an Danmhairg, an Eastóin, an Fhionlainn, an Ghearmáin, an Ghréig, an Iodáil, an Laitvia, an Liotuáin, Lichtinstéin, an Mholdóiv, an Ísiltír, Macadóine Thuaidh, San Mairíne, an tSlóivéin, an Eilvéis, Monacó, Barbadós, Iamáice, Panama, Stáit Aontaithe Mheiriceá, an Airméin, an tSeapáin, Maenmar, Singeapór, an Chóiré Theas, an Astráil, Fidsí, Ciribeas, Oileáin Marshall, an Mhicrinéis, Nárú, Palau, Samó, Oileáin Sholomón, Tonga, Tuvalu, Camarún, an Eiritré.
• Más mian leat ríomhphost (email) a fháil leis na scéalta Gaeilge is fearr ar ExtraG.ie, ó Luan go hAoine, seol an focal ‘Tá’ chuig joeextragdotie@gmail.com
• Más mian leat tuilleadh eolais a fháil faoi conas do chuid Gaeilge a fheabhsú is féidir dul chuig Conradh na Gaeilge agus Foras na Gaeilge.
• Tá athbheochan na Gaeilge ar siúl faoi láthair, ar mhaith leat páirt a ghlacadh. Léigh beagán Gaeilge gach lá ar Extrag.ie
Bí ar an gcéad duine a léann an Nuacht is déanaí i nGaeilge, leis an gclúdach is fearr ar chúrsaí reatha, Siamsaíocht bhríomhar agus Spórt.
