Tá casadh nua tagtha ar fhógraíocht na Gaeilge in RTÉ, agus aisteoirí, gníomhaireachtaí fógraíochta agus aisteoirí gutha ag léiriú fearg.
D’fhoilsigh an stáisiún liosta de 30 duine amháin a mholtar dóibh na fógraí Gaeilge go léir ar na cainéil a léamh.
Mar sin féin, níl roinnt Gaeilgeoirí aitheanta ar an liosta.
Tá cáineadh géar déanta ar an liosta, a fhágann go leor guthanna aitheanta ar lár, ina measc Carrie Crowley, réalta An Cailín Ciúin, agus Muireann Nic Amhlaoibh ó Raidió na Gaeltachta.
De réir na dtuairiscí, níl formhór na ndaoine ar an liosta ina n-aisteoirí ná ina ngairmithe guthaíochta, réimse atá an-speisialaithe.
Tá gníomhaireachtaí fógraíochta ag gearán go láidir, ag rá go gcuireann an chur chuige nua isteach ar a saoirse chruthaitheach agus go bhfuil sé dodhéanta dóibh oibriú le daoine nach bhfuil oilte mar aisteoirí.
Tá RTÉ tar éis ‘Clearance Translator’ nua a cheapadh, Clíodhna Ní Mhianáin, céimí ó Ollscoil na hÉireann, Gaillimh, a dhéanfaidh athbhreithniú ar gach script agus taifeadadh fógraíochta Gaeilge.
Caithfidh gach fógra dul tríd an RTÉ Clearance Portal agus fanacht le cead nó treoir óna foireann.
Tá guthanna gairmiúla ag rá go bhfuil siad fágtha ar an imeall ó eisíodh an liosta, agus nach bhfuil aon obair faighte acu ó shin.
Dúirt stiúrthóir cruthaitheach amháin: ‘Tá a fhad níos mó ag baint leis an nguthaíocht ná léamh os ard.
‘Is scil í a éilíonn taithí, cruinneas agus cumas feidhmiú faoi bhrú.’
Dúirt aisteoir amháin, a tógadh trí Ghaeilge ach nach bhfuil ó Ghaeltacht, go mothaíonn sé ‘an-díomách’ agus go gceapann sé nach bhfuil an liosta dleathach fiú.
‘An bhfuil RTÉ ag rá nach bhfuil muid maith go leor,’ a dúirt sé.
Tá TG4 agus Raidió na Gaeltachta tar éis a n-imní féin a chur in iúl.
Dúirt feidhmeannach sinsearach ó TG4: ‘Ní féidir leis an teanga fás má chuirtear cosc ar dhaoine nach cainteoirí dúchais í a labhairt go poiblí.
‘Tá sé cosúil leis an rud a rinne na Sasanaigh ar dtús – ag cur cosc ar an teanga.’
Deir RTÉ go bhfuil siad ag obair le hOifig an Choimisinéara Teanga agus Foras na Gaeilge chun caighdeán ard teanga a chinntiú, ach tá go leor sa tionscal ag ceistiú an modh oibre agus an tionchar atá aige ar chruthaitheacht agus ar ioncam na n-ealaíontóirí Gaeilge.
• Más mian leat ríomhphost (email) a fháil leis na scéalta Gaeilge is fearr ar ExtraG.ie, ó Luan go hAoine, seol an focal ‘Tá’ chuig joeextragdotie@gmail.com
• Más mian leat tuilleadh eolais a fháil faoi conas do chuid Gaeilge a fheabhsú is féidir dul chuig Conradh na Gaeilge agus Foras na Gaeilge.
• Tá athbheochan na Gaeilge ar siúl faoi láthair, ar mhaith leat páirt a ghlacadh. Léigh beagán Gaeilge gach lá ar Extrag.ie
Bí ar an gcéad duine a léann an Nuacht is déanaí i nGaeilge, leis an gclúdach is fearr ar chúrsaí reatha, Siamsaíocht bhríomhar agus Spórt.
