Rachaidh vótálaithe chuig na boscaí vótála Dé hAoine, an 24 Deireadh Fómhair, agus beidh stáisiúin vótála ar fud na tíre oscailte ó 7rn go 10in, rud a thabharfaidh deis don phobal cinneadh a dhéanamh faoi cé a bheidh mar an chéad Uachtarán eile.
Cuirfear tús leis an chomhaireamh an mhaidin dár gcionn, Dé Sathairn, an 25 Deireadh Fómhair, nuair a osclófar na boscaí vótála i lárionaid réigiúnacha.
Ceaptar go leanfaidh an comhaireamh ar feadh an lae, ach thug oifigigh thoghcháin rabhadh go bhféadfadh an próiseas dul isteach go dtí Dé Domhnaigh mura sroicheann aon iarrthóir an cuóta ar an gcéad chomhaireamh.
Déantar Toghchán Uachtaránachta faoi chóras an ionadaíocht chomhréireach le vóta aistrithe aonair.
Chun a bheith tofa, caithfidh iarrthóir níos mó ná 50 faoin gcéad den vóta bailí a fháil.
Mura n-éiríonn le haon duine é sin a bhaint amach ar an gcéad chomhaireamh, cuirtear deireadh le hiarrthóirí atá rangaithe níos ísle agus dáilfear a gcuid vótaí arís go dtí go dtiocfaidh buaiteoir chun cinn.
Chun a bheith incháilithe le seasamh, caithfidh iarrthóir a bheith ainmnithe ag 20 comhalta den Oireachtas nó ceithre údarás áitiúla.
Caithfidh siad a bheith ina saoránach Éireannach agus thar 35 bliain d’aois.
Caithfear toghchán uachtaránachta a reáchtáil laistigh de 60 lá roimh dheireadh an dara téarma atá ag Micheál D Ó hUigínn ar an 11 Samhain.
Go dtí seo, is iad Catherine Connolly, neamhspleách ar an eite chlé, agus Heather Humphreys, iar-aire Fhine Gael, na hiarrthóirí amháin atá tar éis tacaíocht riachtanach a fháil chun a bheith ar an bpáipéar ballóide.
Deimhníodh iarrthóireacht Humphreys tar éis do Seán Kelly tarraingt siar, tar éis dó a chinneadh nach mbeadh sé in ann an t-ainmniúchán riachtanach a bhaint amach — 20 comhalta de pháirtí parlaiminteach Fhine Gael, 25 comhairleoir agus cúigear comhalta den chomhairle feidhmiúcháin.
Ba í Heather Humphreys an t-aon iarrthóir a shroich an tairseach sin faoin am a dhún an fhuinneog ainmniúcháin Dé Máirt. Rachaidh a hainm ar aghaidh le haghaidh daingnithe ag ócáid pháirtí Dé Sathairn, an 13 Meán Fómhair, a bheidh mar sheoladh oifigiúil an fheachtais.
Ag labhairt di i ndiaidh an ainmniúcháin, dúirt sí: ‘Is breá liom an tír seo, is í a rinne mé mar atá mé agus thug sí dom gach rud atá agam.’
Dúirt Catherine Connolly: ‘Díreoidh m’fheachtas ar mo thaithí shaoil agus iarrfaidh mé ar shaoránaigh muinín a bheith acu ionam lena vóta chun a bheith mar uachtarán ar an tír iontach seo.
‘Beidh mé mar iarrthóir le fís; le taithí agus le cuntas ar thacaíocht do phobail; ag tabhairt daoine le chéile agus ag déanamh ionadaíochta ar son na hÉireann ar an stáitse domhanda,’ a dúirt sí.
‘Ní gheallaim foirfeacht ach geallaim macántacht, trua agus seirbhís. Tá mé ar bís faoin bhfeachtas agus tá mé ag súil go mór le dul amach sa phobal, bualadh le daoine agus m’fhís a leagan amach.’
Níl Sinn Féin fós tar éis a fhógairt an dtacóidh siad le Connolly nó an mbeidh a n-iarrthóir féin acu, agus táthar ag súil go ndéanfaidh páirtí parlaiminteach Fhianna Fáil cinneadh faoin toghchán uachtaránachta go luath san fhómhar.
Tá tacaíocht léirithe ag figiúirí sinsearacha sa pháirtí d’iarbhainisteoir fhoireann peile GAA Bhaile Átha Cliath agus oifigeach armais ar scor, Jim Gavin, agus tá MEP an pháirtí, Billy Kelleher, tar éis a rún a fhógairt chun tacaíocht a lorg.
• Más mian leat ríomhphost (email) a fháil leis na scéalta Gaeilge is fearr ar ExtraG.ie, ó Luan go hAoine, seol an focal ‘Tá’ chuig joeextragdotie@gmail.com
• Más mian leat tuilleadh eolais a fháil faoi conas do chuid Gaeilge a fheabhsú is féidir dul chuig Conradh na Gaeilge agus Foras na Gaeilge.
• Tá athbheochan na Gaeilge ar siúl faoi láthair, ar mhaith leat páirt a ghlacadh. Léigh beagán Gaeilge gach lá ar Extrag.ie
Bí ar an gcéad duine a léann an Nuacht is déanaí i nGaeilge, leis an gclúdach is fearr ar chúrsaí reatha, Siamsaíocht bhríomhar agus Spórt.
