Dúirt iar-Thaoiseach Leo Varadkar nach féidir Éire Aontaithe a bheith mar ‘ionghabháil ar na sé chontae eile’, ach gur chóir di a bheith mar stát úrnua a oibríonn ar son gach duine.
Labhair sé faoi sin ag ócáid chomhrá in Ollscoil Naomh Muire i mBéal Feirste, a reáchtáladh ag Féile an Phobail i gcomhar le Ireland’s Future.
Ag caint leis an Revd Karen Sethuraman, dúirt Varadkar gur mian leis go nglacfadh an Rialtas céim chun fóram a bhunú a thosóidh comhrá oscailte faoi aontacht na tíre.
Luaigh sé freisin nach gcreideann sé go bhfuil gá le faitíos faoi fhoréigean dílseoirí i gcás aontaithe – dar leis, is mionlach an-bheag amháin a bheadh sásta dul i muinín foréigin.
‘Ní ionghabháil é seo,’ a dúirt Varadkar.
‘Níor chóir dúinn smaoineamh air mar ghlacadh le sé chontae eile isteach sa Phoblacht.
Caithfidh sé a bheith mar stát nua – le bunreacht úrnua, le cearta sibhialta do chách, agus le fís nua don todhchaí. Is deis é seo nach dtagann ach uair amháin gach céad bliain.’
Léirigh Varadkar dóchas go bhfeicfidh sé Éire Aontaithe ina shaol féin, ach chuir sé leis nach bhfuil sé cinnte ná doshéanta – ‘ní rud dosheachanta é’.
Ag tagairt do na céimeanna atá glactha go dtí seo, mhol sé an ‘Shared Island Unit’ a bunaíodh le linn a ré mar Thaoiseach.
Ach dúirt Varadkar go bhfuil sé in am anois do Raltas na hÉireann fóram ceart a bhunú arís, cosúil leis an ‘New Ireland Forum’ sna 1980idí nó an ‘Forum for Peace and Reconciliation’ sna 1990idí.
‘Ba cheart dúinn páirtithe éagsúla a thabhairt le chéile – idir gnólachtaí agus grúpaí sibhialta – chun an comhrá seo a thosú i bhfóram oscailte. Ach ní féidir é sin a dhéanamh mura bhfuil sé á stiúradh ag Rialtas na hÉireann féin.’
Ag freagairt do na tuairimí seo, dúirt an Leas-Chéad Aire, Emma Little-Pengelly, go raibh Varadkar mícheart faoin gcosán i dtreo aontachta.
Dúirt sí nach bhfuil tacaíocht do pháirtithe náisiúnacha ag méadú – agus go bhfuil sé fós thart ar 40%, mar a bhí ó 1998.
• Más mian leat ríomhphost (email) a fháil leis na scéalta Gaeilge is fearr ar ExtraG.ie, ó Luan go hAoine, seol an focal ‘Tá’ chuig joeextragdotie@gmail.com
• Más mian leat tuilleadh eolais a fháil faoi conas do chuid Gaeilge a fheabhsú is féidir dul chuig Conradh na Gaeilge agus Foras na Gaeilge.
• Tá athbheochan na Gaeilge ar siúl faoi láthair, ar mhaith leat páirt a ghlacadh. Léigh beagán Gaeilge gach lá ar Extrag.ie
Bí ar an gcéad duine a léann an Nuacht is déanaí i nGaeilge, leis an gclúdach is fearr ar chúrsaí reatha, Siamsaíocht bhríomhar agus Spórt.
