Tosóidh an Comhthionól Cairdinéal (Conclave) chun comharba Pápa Proinsias a thoghadh ar an 7 Bealtaine agus glacfaidh 135 cairdinéal páirt sa vótáil i Séipéal Sistín sa Róimh.
Mar sin féin, ní bheidh an Cairdinéal Seán Brady as Éirinn ar dhuine acu.
Tá an próiseas – mar a chonaiceamar sa scannán Conclave – casta, mistéireach agus baineann go leor polaitíochta leis.
Cé go ndéarfaidh go leor go bhfuil siad ag déanamh obair Dé, is minic a bhíonn a ndul chun cinn féin taobh thiar dá cinntí.
Conas a oibríonn an próiseas?
Nuair a fuair an Pápa Proinsias bás, chuaigh an Eaglais Chaitliceach isteach i dtréimhse ar a dtugtar ‘sede vacante’, rud a chiallaíonn ‘suíochán folamh’.
Briseadh a fháinne agus a shéala – a úsáidtear chun doiciméid phápacha a sheoladh – chun cosc a chur ar aon duine eile iad a úsáid.
Is é an Cairdinéal Kevin Farrell, as Baile Átha Cliath, an ‘Camerlengo’.
D’fhógair sé bás an Phápa Proinsias agus anois tá sé mar cheann eatramhach den Eaglais Chaitliceach. Mar sin féin, níl mórán cumhachta aige.
An Comhthionól Cairdinéal (Conclave)
Taistealaíonn Cairdinéil go dtí an Róimh ó gach cearn den domhan agus fanann siad go dtí go roghnaítear duine nua.
As 252 cairdinéal reatha, tá 135 chairdinéal toghthóra ann. Agus tagann siad ó gach cearn den domhan le:
Is ag an Iodáil atá an líon is mó chairdinéil ar féidir leo vótáil, le 17, agus tá 10 sna Stáit Aontaithe agus seachtar sa Bhrasaíl.
Tá trí chairdinéal ag an mBreatain agus ní féidir leis an aon chairdinéal in Éirinn, Seán Brady, vótáil ar son aon phápa nua mar go bhfuil sé róshean.
Nuair a thosaíonn an Comhthionól Cairdinéal, ní bheidh na cairdinéil ag teacht amach as an Vatacáin go dtí go mbeidh duine roghnaithe acu.
Tagann an focal ‘conclave’ ón Laidin, rud a chiallaíonn ‘le heochair’ – tagairt don chaoi ina gcoinnítear na cardinéil.
D’fhéadfadh Comhthionól Cairdinéal maireachtáil ar feadh na mblianta.
Le linn dóibh a bheith i mbun seisiúin vótála i Séipéal Sistín, codlaíonn siad i Casa Santa Marta, teach aíochta laistigh de thalamh na Vatacáine.
Mhair an Comhthionól Cairdinéal is faide beagnach trí bliana, idir 1268 agus 1271.
Níor mhair roinnt acu ach lá amháin.
Mhair an ceann a thogh Eoin Pól i 1978 níos lú ná trí lá.
Thogh na cairdinéil Proinsias i gceann thart ar dhá lá.
Le linn don gComhthionól Cairdinéal a bheith ar siúl, ní féidir le cairdinéil cumarsáid a dhéanamh leis an domhan lasmuigh.
Ní cheadaítear teileafóin, úsáid idirlín ná nuachtáin.
Ach amháin an chéad lá, nuair nach mbíonn ach ballóid amháin ann, bíonn dhá vóta laethúla ag na cairdinéil go dtí go mbíonn tromlach dhá thrian móide a haon ag iarrthóir amháin.
Tugtar mionn rúndachta dóibh faoin vótáil.
Deatach bán?
Mura mbíonn tromlach bainte amach ag na cairdinéil, cuirtear na cártaí agus na bileoga comhairimh i sorn agus dóitear iad le breiseán chun deatach dubh a tháirgeadh, rud a léiríonn don domhan lasmuigh nach bhfuil Pápa roghnaithe fós.
Nuair a bhíonn dóthain cairdinéil tar éis teacht ar chomhaontú faoi iarrthóir, fiafraítear de cén t-ainm is mian leis a bheith aige.
Dóitear na ballóidí mar a bhí roimhe, ach le breiseán chun deatach bán a tháirgeadh.
Pápa nua fógartha
Ansin, cuireann an pápa nua a chuid éadaí pápacha nua air féin agus suíonn sé ar ríchathaoir i Séipéal Sistín chun fáilte a chur roimh na cardinéil eile a mhionnaíonn umhlaíocht do cheannaire nua na heaglaise.
Ansin, téann an cairdinéal sinsearach diacon amach ar bhalcóin lárnach Bhaisleac Naomh Peadar ag breathnú amach ar an gcearnóg agus fógraíonn sé i Laidin: ‘Annuntio vobis gaudium magnum. Habemus Papam’ (Fógraím áthas mór daoibh. Tá Pápa againn) agus nochtann sé ainm an chairdinéil agus an t-ainm a roghnaigh sé.
• Más mian leat ríomhphost (email) a fháil leis na scéalta Gaeilge is fearr ar ExtraG.ie, ó Luan go hAoine, seol an focal ‘Tá’ chuig joeextragdotie@gmail.com
• Más mian leat tuilleadh eolais a fháil faoi conas do chuid Gaeilge a fheabhsú is féidir dul chuig Conradh na Gaeilge agus Foras na Gaeilge.
• Tá athbheochan na Gaeilge ar siúl faoi láthair, ar mhaith leat páirt a ghlacadh. Léigh beagán Gaeilge gach lá ar Extrag.ie
Bí ar an gcéad duine a léann an Nuacht is déanaí i nGaeilge, leis an gclúdach is fearr ar chúrsaí reatha, Siamsaíocht bhríomhar agus Spórt.
