Tá taighdeoirí i gColáiste na Tríonóide ag iarraidh teacht ar sheanchomharthaí sráide Bhaile Átha Cliath – a raibh ainmneacha i nGaeilge orthu, i gcló i gCló Gaelach.
Tá an ollscoil ag iarraidh go ndéanfaí iad a chartlannú go digiteach agus a chaomhnú sula n-imíonn siad. Closcape a thugtar ar an tionscadal.
Scríobhadh na comharthaí dátheangacha glasa agus bána sa chló traidisiúnta Gaelach, Cló Gaelach, chun an sean-stíl scríbhneoireachta Gaeilge a chaomhnú.
Mar sin féin, toisc nach bhfuil na comharthaí ar liosta na struchtúr cosanta, ní dhéantar iad a chaomhnú, ach amháin má tá siad i limistéir ailtireachta caomhnaithe.
Tá foireann Choláiste na Tríonóide ag súil le cabhair ón bpobal chun na comharthaí atá fágtha a chur i gcartlann agus amlíne a bhunú dá n-úsáid.
Agus í ag caint ar an tionscadal le Cló Gaelach, dúirt an Dr Nicole Volmering, ollamh cúnta taighde i Roinn na Staire i gColáiste na Tríonóide: ‘Feiceann tú é i ngach áit ar fud an bhaile mhóir, ar chomharthaí sráide, ar thithe tábhairne, ar chomharthaí turasóireachta, agus tá feidhm fíor-thábhachtach aige mar shampla de stair na hÉireann.
‘Ní comharthaíocht cosanta í an chomharthaíocht Cló Gaelach, níl sí cosanta ach i limistéir chaomhnaithe ailtireachta.
‘I ngach áit eile, má thiteann nó má bhriseann comhartha, cuirtear comhartha nua-aimseartha gorm agus bán ina áit nach bhfuil an Cló Gaelach air a thuilleadh.
‘Mar sin, gach uair a chailleann muid comhartha, caillimid beagán de stair Bhaile Átha Cliath agus na hÉireannaigh ar shráideanna na hÉireann.’
Mhínigh an Dr Volmering go raibh Cló Gaelach tábhachtach mar go raibh an Ghaeilge i gcló i gcónaí le 1,500 bliain.
Tá a húsáid le feiceáil ar shaothair stairiúla ar nós Leabhar Cheanannais (Book of Kells), agus sin mar a d’fhoghlaim daoine scríobh na Gaeilge go dtí gur cuireadh deireadh leis de réir a chéile sna 1960idí.
Dúirt an Dr Volmering: ‘Le tionscadal Clóscape, táim ag iarraidh a fháil amach cathain a tugadh na comharthaí amach agus cá bhfuil siad anois.
‘Beidh an t-eolas sin ag dul ar líne, i gcartlann comharthaí sráide na hÉireann.’
Tá sí ag dul i dteagmháil le muintir Bhaile Átha Cliath chun cabhair a fháil.
Seol grianghraif nó scéalta faoi na comharthaí chuig closcape@outlook.com.
• Más mian leat ríomhphost (email) a fháil leis na scéalta Gaeilge is fearr ar ExtraG.ie, ó Luan go hAoine, seol an focal ‘Tá’ chuig joeextragdotie@gmail.com
• Más mian leat tuilleadh eolais a fháil faoi conas do chuid Gaeilge a fheabhsú is féidir dul chuig Conradh na Gaeilge agus Foras na Gaeilge.
• Tá athbheochan na Gaeilge ar siúl faoi láthair, ar mhaith leat páirt a ghlacadh. Léigh beagán Gaeilge gach lá ar Extrag.ie
Bí ar an gcéad duine a léann an Nuacht is déanaí i nGaeilge, leis an gclúdach is fearr ar chúrsaí reatha, Siamsaíocht bhríomhar agus Spórt.
