Tá srianta á dtabhairt isteach ag rialtais ar fud na cruinne mar go bhfuil fliú na n-éan ag scaipeadh agus go bhfuil sé ag ionfhabhtú eallach (cattle) agus daoine faoi láthair.
Mar sin, cad go díreach atá ag tarlú le fliú na n-éan, agus ar cheart dúinn a bheith buartha faoi?
Mar gheall ar leathadh fliú na n-éan tá méadú ar chostas uibheacha agus tá srianta ar roinnt feirmeacha teorann – agus tá saineolaithe ag súil nach n-éireoidh an fhadhb níos measa.
In Éirinn tugadh isteach rialacha nua lena chinntiú go gcoimeádtar éin agus éanlaith chlóis laistigh.
Thug na hAirí Talmhaíochta ar an dá thaobh den teorainn – Martin Heydon ó dheas agus Andrew Muir ó thuaidh – srianta isteach a tháinig i bhfeidhm Dé Luain.
Sa Bhreatain tháinig méadú beagnach 20% ar phraghsanna uibheacha in dhá mhí, agus i Meiriceá tá an méadú níos airde fós.
Is é sin toisc go bhfuil rialtais chomh buartha sin faoi fhliú na n-éan go bhfuil siad ag áitiú ar fheirmeacha ealtaí (flock) iomlána a mharú má tá éan amháin ionfhabhtaithe.
Maraíodh 64,000 éan i gCo Thír Eoghain i ndiaidh cás amhrasach de fhliú na n-éan.
Chuir Feirmeoirí Aontaithe na hÉireann (IFA) fáilte roimh na srianta. Dúirt siad gur ‘céim chriticiúil a bhí sa chinneadh chun tréad tráchtála agus cúlchlós a chosaint’.
Le fliú na n-éan, sna Stáit Aontaithe cuireadh isteach ar níos mó ná 22 milliún éan le mí anuas.
Tá éanlaith chlóis na Breataine ar fheirmeacha faoi ghlas, agus ní cheadaítear sicíní a bhogadh.
Tá sé seo amhlaidh toisc go bhfuil fliú na n-éan scaipthe ó éanlaith chlóis go héin fhiáine – agus ansin chuig eallach agus daoine.
Tá na dosaenacha daoine i Meiriceá Thuaidh ionfhabhtaithe agus fuair duine amháin bás de.
Fuarthas cásanna fliú na n-éan freisin ar an taobh seo den Atlantach, agus cé nach raibh mórán cásanna ann tá eolaithe buartha go bhfuil sé ag athrú go tapa.
Braitheadh an chéad chás daonna i Sasana an mhí seo caite. Deir eolaithe go bhfuil an baol ráig dhaonna go forleathan íseal, ach tá an víreas ag athrú.
Braitheadh fliú na n-éan den chéad uair in eallach i mí an Mhárta 2024. Cé go bhfuil bainne paistéarthafós sábháilte le hól, tá bainne amh contúirteach.
Sna Stáit Aontaithe, bhí 68 duine ionfhabhtaithe go dtí seo agus bhí comharthaí éadroma ag an gcuid is mó acu.
Mar sin féin, toisc go leanann an víreas ag athrú d’fhéadfadh leaganacha áirithe a bheith ina gcúis le breoiteacht thromchúiseach agus bás, go háirithe nuair a athriain sé go díreach ó éin go daoine.
Dúirt cathaoirleach éanlaithe an IFA, Nigel Sweetnam, go neartaíonn freagairt na srianta ‘ár bhfreagairt náisiúnta ar riosca méadaitheach an ghalair’.
Tá an fheirm i dTír Eoghain i gceantar ina bhfuil go leor feirmeacha éanlaithe clóis agus go leor acu in aice leis an teorainn, mar sin chuirfeadh aon ráig mhór isteach ar fheirmeacha i dtuaisceart agus i ndeisceart na tíre.
Dúirt an tAire Muir: ‘Cabhróidh sé seo lena chinntiú go ndéanfar tionscal ar fud an dá dhlínse a chosaint oiread agus is féidir.’
• Más mian leat ríomhphost (email) a fháil leis na scéalta Gaeilge is fearr ar ExtraG.ie, ó Luan go hAoine, seol an focal ‘Tá’ chuig joeextragdotie@gmail.com
• Más mian leat tuilleadh eolais a fháil faoi conas do chuid Gaeilge a fheabhsú is féidir dul chuig Conradh na Gaeilge agus Foras na Gaeilge.
• Tá athbheochan na Gaeilge ar siúl faoi láthair, ar mhaith leat páirt a ghlacadh. Léigh beagán Gaeilge gach lá ar Extrag.ie
Bí ar an gcéad duine a léann an Nuacht is déanaí i nGaeilge, leis an gclúdach is fearr ar chúrsaí reatha, Siamsaíocht bhríomhar agus Spórt.
