Chuir rialtas Iosrael moill arís ar chomhaontú in Gaza agus mharaigh arm Iosrael ar a laghad 81 duine in ionsaithe eile in Gaza.
Léiríonn tuarascálacha ó Gaza an líon tithe, ospidéal agus áit chónaithe atá scriosta – agus tá méadú ag teacht ar líon na ndaoine a mharaíodh agus a ghortaítear.
Táthar ag súil anois go vótálfaidh rialtas Iosrael ar an socrú sos cogaidh le Hamas uair éigin Dé hAoine, mura gcuirtear moill arís air.
Chuir oifigigh Iosraelacha an milleán ar Hamas as an moill, ach tá cur i gcoinne laistigh de chomhrialtas an Phríomh-Aire Benjamin Netanyahu.
Oíche Déardaoin, dúirt an t-aire slándála náisiúnta in Iosrael, Itamar Ben-Gvir, go n-éireodh sé as agus go mbainfeadh sé a pháirtí ó rialtas Iosrael má vótálann an comh-aireacht ar son an chomhaontaithe.
Agus tá ionsaithe aeir Iosrael ag leanúint ar aghaidh. Mharaigh siad 81 duine, tar éis an chomhaontú a fhógairt.
I measc na n-íospartach tá 12 duine a bhí ina gcónaí i mbloc cónaithe i gcomharsanacht Sheikh Radwan i gCathair Gaza.
Dúirt míleata Iosrael gur bhuail siad an foirgneamh trí dhearmad.
Tá ionsaithe aeir déánta ag Iosrael roimhe seo agus na socruithe sos comhraic ag teacht i bhfeidhm, sa Liobáin le déanaí, áit ar bhuail buamáil throm an phríomhchathair, Béiriút, díreach uair an chloig roimh an sos cogaidh ansin i mí na Samhna.
Agus tar éis an comhaontú a fhógairt, labhair go leor daoine in Gaza ar an eagla atá orthu go mb’fhéidir nach gcuirfí i gcrích leis, tar éis coinbhleachta 15 mhí.
Tá thart ar 90% de dhaonra de 2.3 milliún easáitithe ag an gcoimhlint, agus go leor acu i mbaol gorta (famine).
Tá go leor ina gcónaí i gcampaí puball (tent camps) agus tá beagnach gach ceann de na cáblaí (cables) cumhachta, séaraigh (sewers) agus píopaí uisce scriosta.
Scrios diúracáin Iosrael an chuid is mó den chóras cúram sláinte lena n-áirítear na hospidéil.
Meastar go bhfuil 60% de na foirgnimh in Gaza damáiste nó scriosta in ionsaithe Iosrael.
Tá liosta curtha le chéile ag oifigigh sláinte in Gaza de na daoine marbh a bhfuil cur amach acu orthu.
Taifeadadh 46,788 bás in ospidéil agus ó thuairiscigh baill teaghlaigh.
Deir oifigigh Gaza gur mná, leanaí agus daoine scothaosta 59% de na híospartaigh, ach deir anailís de chuid na Náisiún Aontaithe go bhféadfadh sé a bheith chomh hard le 70%.
Deir an aireacht sláinte freisin gur gortaíodh 110,453 Palaistíneach sa choinbhleacht, agus thuairiscigh an Eagraíocht Dhomhanda Sláinte (World Health Organization, WHO) an 3 Eanáir go raibh 25% díobh siúd fágtha le gortuithe a d’athraigh an saol (life-changing injuries).
Tháinig an comhaontú a d’fhógair Catar Dé Céadaoin i ndiaidh míonna inar theip ar chomhaontú a aimsiú faoi uachtaránacht Mheiriceá Joe Biden.
Ina ionad sin rinne toscaire an Mheán-Oirthir Donald Trump, Steve Witkoff, an comhaontú a chruthú le rannpháirtíocht shuntasach.
• Más mian leat ríomhphost (email) a fháil leis na scéalta Gaeilge is fearr ar ExtraG.ie, ó Luan go hAoine, seol an focal ‘Tá’ chuig joeextragdotie@gmail.com
• Más mian leat tuilleadh eolais a fháil faoi conas do chuid Gaeilge a fheabhsú is féidir dul chuig Conradh na Gaeilge agus Foras na Gaeilge.
• Tá athbheochan na Gaeilge ar siúl faoi láthair, ar mhaith leat páirt a ghlacadh. Léigh beagán Gaeilge gach lá ar Extrag.ie
Bí ar an gcéad duine a léann an Nuacht is déanaí i nGaeilge, leis an gclúdach is fearr ar chúrsaí reatha, Siamsaíocht bhríomhar agus Spórt.
