Chuir Human Rights Watch i leith go bhfuil gníomhartha cinedhíothaithe (acts of genocide) in Gaza á dhéanamh ag Iosrael, trí rochtain ar uisce a bhaint d’aon ghnó uaidh sibhialtaigh na Palaistíne.
Deir siad go n-áiríonn gníomhartha Iosrael dochar d’aon ghnó infreastruchtúr uisce agus córas séarachais (sanitation system) in Gaza.
Deir an grúpa feachtais go bhfuair na mílte daoine bás mar gheall ar seo, rud a deir siad atá comhionann le ‘coir in aghaidh na daonnachta, díothú(extermination) a dhéanamh.
Dhiúltaigh Iosrael don tuarascáil agus dúirt gur ‘bolscaireacht’ a bhí i gceist.
I bpost ar X, dúirt urlabhraí aireacht eachtrach Iosrael go bhfuil an grúpa ‘ag scaipeadh a leabhail fhola (blood libels) arís… Is í an fhírinne ná a mhalairt iomlán de bhréag HRW’.
Deir an tuarascáil 179 leathanach ‘ó mhí Dheireadh Fómhair 2023, tá bac d’aon ghnó ag údaráis Iosrael ar rochtain na bPalaistíneach ar an méid uisce a theastaíonn le maireachtáil i Stráice Gaza’.
Deir siad go ndearna Iosrael damáiste d’infreastruchtúr Gaza, lena n-áirítear painéil ghréine a thugann cumhacht do ghléasraí cóireála, taiscumar (reservoirs), agus stóras páirteanna spártha, agus iad ag cur bac ar bhreosla do ghineadóirí freisin.
Deir siad gur ghearr Iosrael soláthairtí leictreachais freisin, d’ionsaigh siad oibrithe deisiúcháin agus chuir siad bac ar iontráil ábhar deisiúcháin go Gaza.
‘Ní faillí amháin é seo,’ a dúirt stiúrthóir feidhmiúcháin HRW, Tirana Hassan. ‘Is beartas réamhbheartaithebochtaineachté, a d’fhág na mílte bás, de bharr díhiodráitithe (dehydration) agus galair atá ina choir in aghaidh na daonnachta, díothú(extermination), agus ina ghníomh cinedhíothaithe (genocide).’
Tá an tuarascáil bunaithe ar agallaimh le mórán Palaistíneach ón gceantar, lena n-áirítear oifigigh údaráis uisce, saineolaithe sláintíochta (sanitation) agus oibrithe cúram sláinte, chomh maith le híomhánna satailíte agus sonraí ó Dheireadh Fómhair 2023 go Meán Fómhair 2024.
Sheol Iosrael ionsaí míleata in Gaza tar éis do Hamas ionsaí a dhéanamh ar Iosrael an 7 Deireadh Fómhair 2023, marú timpeall 1,200 duine agus ag tógáil 251 duine eile ina ngiall.
Maraíodh ar a laghad 45,129 duine in Gaza ó cuireadh tús leis an ionsaí. Ní chuireann siad figiúr ar líon a fuair bás de bharr easpa rochtana ar uisce nó cúiseanna eile dá leithéid.
• Más mian leat ríomhphost (email) a fháil leis na scéalta Gaeilge is fearr ar ExtraG.ie, ó Luan go hAoine, seol an focal ‘Tá’ chuig joeextragdotie@gmail.com
• Más mian leat tuilleadh eolais a fháil faoi conas do chuid Gaeilge a fheabhsú is féidir dul chuig Conradh na Gaeilge agus Foras na Gaeilge.
• Tá athbheochan na Gaeilge ar siúl faoi láthair, ar mhaith leat páirt a ghlacadh. Léigh beagán Gaeilge gach lá ar Extrag.ie
Bí ar an gcéad duine a léann an Nuacht is déanaí i nGaeilge, leis an gclúdach is fearr ar chúrsaí reatha, Siamsaíocht bhríomhar agus Spórt.
