Deir imscrúdú a rinne an Guardian agus na hirisí Iosraelach +972 agus Local Call go bhfuil ‘cogadh’ rúnda á rith ag Iosrael i gcoinne na Cúirte Coiriúla Idirnáisiúnta (International Criminal Court, ICC) le beagnach deich mbliana.
Baineadh úsáid as gníomhaireachtaí faisnéise (intellligence agencies) Iosrael chun faireachas (surveillance) haiceáil, brú agus smearadh a dhéanamh, deir siad.
Líomhnaítear freisin go raibh bagairt ar fhoireann shinsearach na cúirte in iarracht fiosrúcháin na cúirte a stopadh.
Fuair gníomhaireachtaí faisnéise (intellligence agencies) Iosrael eolas faoi chumarsáid (communications) iliomad oifigeach ICC, lena n-áirítear an príomh-ionchúisitheoir Karim Khan agus Fatou Bensouda, a bhí mar ionchúisitheoir roimhe.
Idircheapadh (intercept) siad glaonna gutháin, teachtaireachtaí, ríomhphoist agus doiciméid, a deir an tuarascáil.
Bhí an faireachas (surveillance) ar siúl le míonna beaga anuas, ag tabhairt réamheolas do phríomh-aire Iosrael, Benjamin Netanyahu, ar intinn an ionchúisitheora.
Tugadh le tuiscint i gcumarsáid idircheapadh le déanaí go raibh Khan ag iarraidh barántais ghabhála (arrest warant) a eisiúint i gcoinne Iosraelach ach go raibh sé faoi ‘brú ollmhór ó na Stáit Aontaithe’, de réir foinse.
Rinneadh spiaireacht ar Bensouda, a bhí ina phríomh-ionchúisitheoir a d’oscail imscrúdú an ICC in 2021, agus líomhnaítear go raibh sé faoi bhagairt.
Tá suim mhór glactha ag Netanyahu sna hoibríochtaí i gcoinne an ICC, de réir na tuarascála.
Bhain na hiarrachtaí leis an ngníomhaireacht spiaireachta intíre, an Shin Bet, chomh maith le stiúrthóireacht faisnéise an airm, Aman, agus an rannán cibear-fhaisnéise, Unit 8200.
Reáchtáil dlúthchara Netanyahu Yossi Cohen oibríocht rúnda i gcoinne Bensouda, a thuairiscigh an Guardian.
Bhí sé ag an am ina stiúrthóir ar ghníomhaireacht faisnéise eachtrach Iosrael, an Mossad.
Dúirt urlabhraí d’oifig phríomh-aire Iosrael go raibh na líomhaintí gan bhunús agus go raibh siad ‘i gceist acu stát Iosrael a ghortú’.
Ó bunaíodh é i 2002, tá an ICC ag feidhmiú mar chúirt bhuan mar rogha deiridh d’ionchúiseamh daoine aonair atá cúisithe i gcuid de na hionsaithe is measa ar domhan.
Bhí uachtarán na Libia, nach maireann, Muammar Gaddafi acu agus le déanaí, uachtarán na Rúise, Vladimir Putin.
Is é cinneadh Khan barántais a lorg i gcoinne Netanyahu agus a aire cosanta, Yoav Gallant, in éineacht le ceannairí Hamas a bhí gafa le hionsaí an 7 Deireadh Fómhair, an chéad uair a d’iarr ionchúisitheoir ICC barántais ghabhála i gcoinne cheannaire a dhlúthchomhghuaillithe san iarthar.
Baineann na líomhaintí coireanna cogaidh agus coireanna in aghaidh na daonnachta a rinne Khan in aghaidh Netanyahu agus Gallant go léir le cogadh ocht mí Iosrael i nGaza, a mharaigh níos mó ná 35,000 duine.
Ach tá cás an ICC le deich mbliana á dhéanamh.
• Más mian leat ríomhphost (email) a fháil leis na scéalta Gaeilge is fearr ar ExtraG.ie, ó Luan go hAoine, seol an focal ‘Tá’ chuig joeextragdotie@gmail.com
• Más mian leat tuilleadh eolais a fháil faoi conas do chuid Gaeilge a fheabhsú is féidir dul chuig Conradh na Gaeilge agus Foras na Gaeilge.
• Tá athbheochan na Gaeilge ar siúl faoi láthair, ar mhaith leat páirt a ghlacadh. Léigh beagán Gaeilge gach lá ar Extrag.ie
Bí ar an gcéad duine a léann an Nuacht is déanaí i nGaeilge, leis an gclúdach is fearr ar chúrsaí reatha, Siamsaíocht bhríomhar agus Spórt.
