Tá monaróirí drugaí ag gearradh táillí níos airde chun cabhrú le híoc as monatóireacht a dhéanamh ar chógais – agus meastar go gcuirfear an costas ar aghaidh chuig tomhaltóirí.
Deir saineolaithe go gcuirfidh an cinneadh conspóideach brú ar phraghas na gcógas cineálacha (generic).
Nochtann taifid a eisíodh don Irish Daily Mail gur cheadaigh an tAire Sláinte Jennifer Carroll MacNeill na méaduithe chun tarrtháil féideartha an Údaráis Rialála Táirgí Sláinte (HPRA) i mbliana a chosc.
Dúirt Medicines For Ireland, grúpa tionscail a chuir i gcoinne na méaduithe, go gcuirfeadh na méaduithe soláthar na gcógas cineálacha ar na seilfeanna i mbaol agus go gciallódh sé go mbeadh praghsanna arda leanúnacha ag custaiméirí.
Tá scríofa ag an HPRA chuig an Aire Sláinte ag lorg méadú ar na táillí a ghearrann sí ar chuideachtaí cógaisíochta chun táirgí nua atá ag teacht chuig margadh na hÉireann a thástáil, toisc go bhfuiltear ag súil le hualach oibre níos airde in 2026 a sháródh raon feidhme a bhuiséid.
In aighneachtaí chuig Ms Carroll MacNeill, thug oifigigh comhairle go gcruthódh rátaí boilscithe agus costais níos airde staid ‘dúshlánach’ don údarás i mbliana.
Ní bhfuair an HPRA ach €6.6 milliún i maoiniú poiblí anuraidh, agus tá sé féinmhaoinithe den chuid is mó agus braitheann sé ar tháillí a ghearrtar ar mhonaróirí chun táirgí nua a thástáil agus a aicmiú chun costais oibriúcháin a chlúdach.
De réir na ndoiciméad, níor tugadh anailís tionchair costais don aire ar an toradh dóchúil a bheadh ar na méaduithe táillí sular shínigh sí iad ina ndlí i mí na Nollag.
Rinne Medicines For Ireland (MFI), grúpa ionadaíoch do mhonaróirí drugaí cineálacha agus neamh-bhrandáilte, agóid i gcoinne na dtáillí anuraidh mar gheall ar imní faoi chostais.
Dúirt cathaoirleach an MFI, Donagh O’Leary, go bhféadfadh costais níos airde a bheith mar thoradh ar mhéaduithe táillí an HPRA d’othair thar thréimhse níos faide.
Dúirt sé gur léirigh an méadú 2.5% ar tháillí ‘brú suntasach costais bhreise ar thionscal nach bhfuil in ann a phraghsanna a athrú mar gheall ar bhoilsciú nó costais atá ag ardú’.
Níor chuir Cumann Cúraim Sláinte na hÉireann don Chógaisíocht (Irish Pharmaceutical Healthcare Association) i gcoinne na méaduithe.
Dheimhnigh an Dr Eimear O’Leary, stiúrthóir cumarsáide na heagraíochta, nach raibh siad ach ag iarraidh a shoiléiriú nach raibh aon táillí nua tugtha isteach le haghaidh trialacha cliniciúla.
Dúirt an Teachta Parlaiminte de chuid Fhianna Fáil, Billy Kelleher, a bhfuil feachtas déanta aige chun bacainní ar thrialacha cliniciúla in Éirinn a laghdú, go raibh sé ‘soiléir’ go raibh ar an HPRA a chinntiú go raibh na cistí aige chun a ról a chomhlíonadh.
‘Ina theannta sin, is í an phríomhcheist ná an bhféadfadh na costais saobhadh a dhéanamh ar infhaighteacht leigheasanna in Éirinn,’ a dúirt sé.
Dúirt urlabhraí ón Roinn Sláinte go ndéanann an HPRA réimse gníomhaíochtaí chun cáilíocht, sábháilteacht agus éifeachtúlacht na leigheasanna a úsáidtear anseo a chinntiú agus go ndéanann sé amhlaidh gan maoiniú Stáit.
Dúirt sí go bhfuil an tAire Sláinte agus an HPRA ‘i gcónaí aireach’ ar an tionchar a d’fhéadfadh a bheith ag méadú táillí. Leag sí béim ar chomhaontú le déanaí le MFI a bhfuil súil aici go neartóidh sé slándáil soláthair gach leighis.
Tá sé mar aidhm ag na bearta atá san áireamh sa chomhaontú tuilleadh nuálaíochta i leigheasanna cineálacha a spreagadh, rochtain ar na drugaí seo a fheabhsú, agus struchtúir phraghsála a fheabhsú.
D’admhaigh HPRA, ina thuarascáil chomhairliúcháin, nár chuir triúr as cúigear freagróirí agóid i gcoinne na méaduithe ar tháillí agus gur thug siad faoi athbhreithniú.
• Más mian leat ríomhphost (email) a fháil leis na scéalta Gaeilge is fearr ar ExtraG.ie, ó Luan go hAoine, seol an focal ‘Tá’ chuig joeextragdotie@gmail.com
• Más mian leat tuilleadh eolais a fháil faoi conas do chuid Gaeilge a fheabhsú is féidir dul chuig Conradh na Gaeilge agus Foras na Gaeilge.
• Tá athbheochan na Gaeilge ar siúl faoi láthair, ar mhaith leat páirt a ghlacadh. Léigh beagán Gaeilge gach lá ar Extrag.ie
Bí ar an gcéad duine a léann an Nuacht is déanaí i nGaeilge, leis an gclúdach is fearr ar chúrsaí reatha, Siamsaíocht bhríomhar agus Spórt.
