De réir taighde, d’fhéadfadh feabhas agus athrú ar d’aiste bia, ar do phatrúin codlata agus ar do réim aclaíochta do ionchas saoil a mhéadú níos mó ná deich mbliana.
Fuarthas amach gur leor fiú ‘athruithe laethúla’ ar na gnéithe seo agus ar chúig ghné eile de do stíl mhaireachtála chun maireachtáil beagnach ocht mbliana níos faide ná iad siúd a bhfuil stíl mhaireachtála neamhshláintiúil acu.
De réir an staidéir, is féidir le scór maith i ‘Life’s Essential 8’ an riosca báis ó gach cúis a laghdú níos mó ná an cúigiú cuid, trí athrú a dhéanamh.
Is iad na hochtar atá ar an liosta, a chruthaigh saineolaithe ag Cumann Croí Mheiriceá (American Heart Association): aiste bia, gníomhaíocht choirp, nicitín a sheachaint, fad codlata, meáchan, colaistéaról, siúcra fola agus brú fola.
Rinne an staidéar, a foilsíodh san American Journal of Preventive Cardiology, anailís ar shonraí ó 264,675 duine a ndearnadh rianú ar a sláinte ar mheán de bheagnach 15 bliana.
Faigheann othair scór idir 0 agus 100 do gach catagóir, agus an meán á ghlacadh mar a scór foriomlán. Le haghaidh gach méadú deich bpointe i scór ‘Life’s Essential 8’, thit an riosca báis ó gach cúis faoi 20%, trí athrú a dhéanamh.
Mhair othair shláintiúla leis an tsláinte chardashoithíoch is airde, trí athrú a dhéanamh, aicmithe mar 80 nó níos mó ar an scála, meán de 11.63 bliain níos faide ná iad siúd a raibh sláinte chroí íseal acu.
Meastar go mairfeadh daoine a raibh scóir mheasartha acu, sé sin idir 50 agus 80, 7.64 bliain níos faide ná iad siúd a raibh scóir faoi bhun 50 acu.
Breathnaíodh na buntáistí freisin in othair a raibh riocht sláinte coitianta orthu, amhail diaibéiteas cineál 2 nó galar croí agus a rinne athrú.
De ghnáth baintear scór ard amach trí sheacht go naoi n-uaire an chloig codlata a fháil gach oíche, 150 nóiméad de ghníomhaíocht choirp a dhéanamh sa tseachtain, gan tobac a chaitheamh riamh nó tar éis éirí as níos mó ná cúig bliana ó shin, agus aiste bia sláintiúil a ithe.
D’fhéadfaí scór measartha a thabhairt do dhuine atá beagán róthrom a fhaigheann sé go seacht n-uaire an chloig codlata gach oíche, 30 go 120 nóiméad de ghníomhaíocht mheasartha sa tseachtain agus a bhfuil aiste bhia aige ina bhfuil neart torthaí agus glasraí ach atá ard i mbianna próiseáilte freisin.
• Más mian leat ríomhphost (email) a fháil leis na scéalta Gaeilge is fearr ar ExtraG.ie, ó Luan go hAoine, seol an focal ‘Tá’ chuig joeextragdotie@gmail.com
• Más mian leat tuilleadh eolais a fháil faoi conas do chuid Gaeilge a fheabhsú is féidir dul chuig Conradh na Gaeilge agus Foras na Gaeilge.
• Tá athbheochan na Gaeilge ar siúl faoi láthair, ar mhaith leat páirt a ghlacadh. Léigh beagán Gaeilge gach lá ar Extrag.ie
Bí ar an gcéad duine a léann an Nuacht is déanaí i nGaeilge, leis an gclúdach is fearr ar chúrsaí reatha, Siamsaíocht bhríomhar agus Spórt.
