Tugann Seachtain na hEolaíochta 2025, atá á tacú ag Taighde Éireann (Research Ireland), an deis iontach dúinn iontais an domhain mórthimpeall orainn a iniúchadh, ó mhistéir an spáis amuigh go dtí an eolaíocht dochreidte sa saol laethúil.
Is féidir le páistí agus le daoine fásta araon páirt a ghlacadh i dturgnaimh idirghníomhacha, féachaint ar thaispeántais iontacha, agus a fháil amach conas a mhúnlaíonn an eolaíocht gach rud ón teicneolaíocht inár bpócaí go dtí an domhan nádúrtha timpeall orainn.
Leis an téama ‘Inné. Inniu. Amárach’ lárnach do na gníomhaíochtaí, is í 2025 an tríochadú bliain de Sheachtain na hEolaíochta – sé sin trí scór bliain de chumhacht na fiosrachta agus an chomhoibrithe a úsáid chun an eolaíocht a chur chun cinn in Éirinn.
Baineann sé le ceiliúradh a dhéanamh ar fhionnachtana san am atá thart, iniúchadh a dhéanamh ar an dul chun cinn atá ann faoi láthair, agus samhlú a dhéanamh ar a d’fhéadfadh teacht amach anseo.
Tá sé beartaithe ceiliúradh na bliana seo ár bhfiosracht a mhúscailt, ceisteanna a spreagadh agus grá don fhoghlaim a fhorbairt i ngach ball den teaghlach.
Ní hamháin do dhaoine le triaileadán agus le cótaí saotharlainne orthu atá sé seo – baineann sé leis na smaointe, na ceisteanna agus na scéalta taobh thiar de na rudaí a úsáidimid, a itheann muid agus a fheicimid gach lá.
Beidh na céadta imeacht ar siúl i mbailte agus i gcathracha ar fud na tíre, ó thurgnaimh lasmuigh agus cainteanna ar nuálaíocht aeráide go hoícheanta grinn, ceardlanna cruthaitheacha agus fiú seónna ceoil a chuireann rithim le chéile leis an mbitheolaíocht.
Is eolaíocht í atá thar a bheith spraíúil, iontach agus faoin gcine daonna.
Tá fiosracht agus cruthaitheacht i lár an aonaigh ar fud na hÉireann le roinnt imeachtaí an-difriúla ach chomh spreagúil céanna don teaghlach ar fad i Seachtain na hEolaíochta seo.
Ar an gcósta, tugann féile Circus Science by the Sea in Acaill cuireadh do lucht féachana seónna sorcais úrnua a fheiceáil ina gcéad léirithe poiblí riamh, áit a mbuaileann aclaíocht, gníomhaíochtaí greann agus cleasa iontacha le hiontais na heolaíochta, lena n-áirítear péire cleasghleacaithea sháróidh cothromaíocht agus domhantarraingt in aon ghníomh amháin faoi gheasa.
Níl ansin ach cuid de na himeachtaí suimiúla atá beartaithe don tseachtain spreagúil seo a chomórfaidh 30 bliain Sheachtain na hEolaíochta in Éirinn. Tá tuilleadh eolais faoi na rudaí atá ar siúl i do chontae ar fáil ANSEO.
Agus tá an spraoi i gcroílár an scéil i ndáiríre. Cibé acu atá ar siúl agat – ag gig a mhíníonn conas a oibríonn tonnta fuaime, taispeántas scannáin a scrúdaíonn intleacht shaorga nó caint áitiúil ar shaol na farraige feadh chósta na hÉireann, beidh rud éigin nua foghlamtha agat – agus go minic gan a bheith ar an eolas go bhfuil tú ag foghlaim rud ar bith.
Is í an Dr Ruth Freeman, Stiúrthóir na hEolaíochta don tSochaí, ag Taighde Éireann, agus tá sí ar bís faoi théama na bliana seo.
‘Is deis í seo chun ceiliúradh a dhéanamh ar iarrachtaí na mblianta atá thart, a thug sinn go dtí an áit a bhfuilimid inniu, agus machnamh a dhéanamh ar a bhféadfadh a bheith i ndán do dhaoine, do theaghlaigh, do phobail, d’Éirinn agus don phláinéad,’ a dúirt sí.
Dúirt an Dr Freeman gur do chách atá an ceiliúradh eolaíochta i ndáiríre: ‘Is í an chruthaitheacht agus an obair gan staonadh a dhéanann eagraithe áitiúla agus oibrithe deonacha is cúis le rath agus achomharc Sheachtain na hEolaíochta den chuid is mó.
‘Ba mhaith liom buíochas ó chroí a ghabháil leo as ceiliúradh chomh bríomhar sin ar fud na tíre a dhéanamh de Sheachtain na hEolaíochta.’
Mar sin, ón 9-16 Samhain, bígí páirteach sa cheiliúradh. Tabhair libh bhur gcuid fiosrachta agus bhur gcairde – agus ná déan dearmad ar na ceisteanna!
Tá Seachtain na hEolaíochta 2025 ag fanacht le taispeáint dúinn nach bhfuil an eolaíocht faoi fhíricí agus figiúirí amháin – baineann sé le hiontas an domhain mórthimpeall orainn, agus leis an méid atá le fáil amach againn fós.
Faigh eolas faoi na himeachtaí spreagúla go léir atá ar siúl ar fud na hÉireann ANSEO.
Bí ar an gcéad duine a léann an Nuacht is déanaí i nGaeilge, leis an gclúdach is fearr ar chúrsaí reatha, Siamsaíocht bhríomhar agus Spórt.
