D’iarr Mary Lou McDonald, ar rialtais na hÉireann agus na Breataine cainteanna a threorú maidir le hÉirinn aontaithe ach dhiúltaigh an Taoiseach Micheál Martin don cheist seo agus dúirt sé nach mbeidh pobalbhreith theorann ann roimh 2030.
Labhair Ms McDonald ag ócáid Shinn Féin ‘Ó Shíocháin go hAontacht: Caibidil Nua i gCaidreamh na Breataine-na hÉireann’ ag Comhdháil Pháirtí Lucht Oibre na Breataine i Learpholl.
Dúirt sí nach bhfuil úinéireacht ag aon pháirtí ar an bpróiseas seo ach go bhfuil freagrachtaí ar chách é a threorú.
Dúirt sí: ‘Táimid beagán os cionn dhá bhliain ar shiúl ó chomóradh 30 bliain Chomhaontú Aoine an Chéasta – am chun machnamh a dhéanamh ní hamháin ar an méid atá déanta, ach ar an áit a bhfuilimid ag dul.
‘Tá an comhrá aontachta ag tarlú. Tá na daoine chun tosaigh ar na rialtais agus caithfidh siad teacht suas leis.
‘Teastaíonn fócas córasach uainn anois ar thodhchaí bunreachtúla na Breataine agus na hÉireann.
‘Ní mór é seo a threorú ag na leibhéil is airde laistigh de rialtais na Breataine agus na hÉireann.’
Mar sin féin, dúirt an tUasal Martin nach mbeidh pobalbhreith theorann ann maidir le hÉirinn aontaithe roimh 2030.
Ag labhairt i Nua-Eabhrac, áit a raibh sé ag freastal ar imeachtaí na Náisiún Aontaithe, dúirt an Taoiseach go gcaithfear obair ar theacht le chéile a dhéanamh fós sula bhféadfar bogadh a dhéanamh chun na hinstitiúidí polaitiúla a athrú.
Agus rinne sé ionsaí ar Shinn Féin.
Dúirt an Taoiseach: ‘Chonaic mé Sinn Féin le deich mbliana anuas ag séideadh te agus fuar ar an bpobalbhreith theorann.
‘Chum siad é tar éis Brexit agus dúirt mé ag an am go raibh siad ag cur peitreal ar an tine. Bhí orainn déileáil le Brexit ar dtús agus a impleachtaí d’Éirinn.
‘Ansin nuair a tháinig toghcháin an Tionóil, laghdaigh siad grád an phobail teorann mar rinne siad a bpobalbhreitheanna agus a ngrúpaí fócais féin agus dúirt siad nach raibh sé ag taisteal.’
Dúirt sé freisin: ‘Sílim gur cháin Sinn Féin gach duine, gur cháin siad sinne as gan treoirphlean a bheith againn.
‘Cá bhfuil treoirphlean Shinn Féin? Cén fáth a bhfuil Sinn Féin i gcónaí ag rá go gcaithfidh duine eile an treoirphlean a scríobh?’
Dúirt Ms McDonald: ‘I mí an Mhárta i mbliana, bhunaigh an Príomh-Aire Keir Starmer agus an Taoiseach Micheál Martin “Grúpa Stiúrtha RA-Éire 2030” faoi stiúir Oifig na Chomh-Aireachta (Cabinet Office) agus Roinn an Taoisigh chun clár oibre beartais chomhroinnte a chur chun cinn.
‘Ach ní mór don obair seo dul i bhfad níos faide anois. Ní féidir neamhaird a dhéanamh de phobalbhreith theorann agus reifrinn ar athaontú na hÉireann.’
Dúirt sí: ‘Ní mór don Phríomh-Aire Briotanach agus don Taoiseach an obair stairiúil seo a threorú.
‘Níl úinéireacht ag aon pháirtí ar an bpróiseas seo. Ní Sinn Féin. Ní an dá rialtas. Ach tá oibleagáidí agus freagrachtaí orainn go léir, agus ní mór dúinn go léir ceannaireacht a dhéanamh.
‘Tá sé ríthábhachtach na páirtithe polaitiúla, an tsochaí shibhialta, príomhearnálacha lena n-áirítear tionscal, ceardchumainn, agus an tsochaí shibhialta níos leithne a bheith páirteach.’
‘Ní mór dul i gcomhairle leis an bpobal, agus ní mór don dá rialtas moltaí a leagan amach anois chun reifrinn a sheachadadh agus fráma ama a bheith ann faoi dheireadh na deich mbliana seo.’
Dúirt Micheál Martin: ‘Feicim cur chuige éabhlóideach ina gcaithfidh an Tionól agus an Feidhmeannas oibriú le chéile, agus ina gcaithfidh polaiteoirí sa Tuaisceart an cumas oibriú le chéile a léiriú.’
• Más mian leat ríomhphost (email) a fháil leis na scéalta Gaeilge is fearr ar ExtraG.ie, ó Luan go hAoine, seol an focal ‘Tá’ chuig joeextragdotie@gmail.com
• Más mian leat tuilleadh eolais a fháil faoi conas do chuid Gaeilge a fheabhsú is féidir dul chuig Conradh na Gaeilge agus Foras na Gaeilge.
• Tá athbheochan na Gaeilge ar siúl faoi láthair, ar mhaith leat páirt a ghlacadh. Léigh beagán Gaeilge gach lá ar Extrag.ie
Bí ar an gcéad duine a léann an Nuacht is déanaí i nGaeilge, leis an gclúdach is fearr ar chúrsaí reatha, Siamsaíocht bhríomhar agus Spórt.
