An bhfuil Sally Rooney i mbaol príosúin? Cad atá ar siúl le húdar Normal People, faoi dhúnmharuithe i nGaza, Iosrael agus Palestine Action?

Tá an bhagairt chéanna roimh Sally Rooney, údar Normal People, agus atá roimh bhaill Kneecap anois: príosún sa Bhreatain mar gheall ar a seasamh i gcoinne dhúnmharuithe Iosraelacha i nGaza agus tacaíocht an údair do Palestine Action. Seo an rud atá ag tarlú.

 Is aisteach an rud é ach tá Sally Rooney, scríbhneoir Normal People, os comhair cúisimh sceimhlitheoireachta (terrorism), rud a d’fhéadfadh í a chur i bpríosún ar feadh tréimhse an-fhada, sa Bhreatain.

Is í a ‘coir (crime)’ ná tacaíocht airgeadais a thabhairt do ghrúpa, Palestine Action, atá ag agóid i gcoinne fhórsa míleata Iosrael as na mílte duine neamhchiontach a mharú i nGaza agus gorta a chur faoi deara ann.

Mar gheall ar a cur chuige morálta bunúsach i leith ceist dhaonnúil, seo atá ag tarlú:

• Tá brú ar an BBC ó eagraíochtaí pro-Iosrael sraitheanna teilifíse bunaithe ar úrscéalta Rooney, Normal People agus Conversations with Friends, a tharraingt óna n-ardán ar líne.
• D’fhógair an eagraíocht Bhriotanach pro-Iosrael, Campaign Against Antisemitism (CAA), gur thuairiscigh siad Rooney do Phóilíní Frithsceimhlitheoireachta sa Bhreatain.
• Tá rabhadh tugtha ag rialtas na Breataine go bhféadfadh an t-údar a bheith faoi ghabháil faoin Acht Sceimhlitheoireachta sa Ríocht Aontaithe (UK Terrorism Act) tar éis di gealladh a thabhairt go n-úsáidfeadh sí airgead óna cuid oibre chun tacú le Palestine Action.
• Thug urlabhraí de chuid Phríomh-Aire na Breataine Keir Starmer rabhadh gur cion faoin Acht Sceimhlitheoireachta é tacaíocht airgeadais a thabhairt do Palestine Action.
• Dheimhnigh an dlíodóir agus scríbhneoir Sadakat Kadri go bhfuil Rooney i mbaol a bheith cúisithe i sceimhlitheoireacht má úsáideann sí airgead a fhaightear sa Ríocht Aontaithe chun grúpa atá toirmiscthe mar eagraíocht sceimhlitheoireachta a mhaoiniú.
• Cuireadh Palestine Action ar an liosta oifigiúil d’eagraíochtaí coiscthe sa Ríocht Aontaithe i mí Iúil.
• Ciallaíonn sé sin gur féidir suas le 14 bliana sa phríosún a ghearradh ar dhuine a léiríonn tacaíocht dóibh.

Fiú amháin leis sin, dúirt an t-údar cáiliúil go leanfaidh sí ag tabhairt tacaíochta do Palestine Action, fiú má chiallaíonn sé sin go mbeidh sí faoi réir dlíthe na Breataine a chuireann an grúpa sin faoi chois.

Thug sí le fios go mbeidh sí ag tabhairt cuid dá hioncam – lena n-áirítear táillí ón BBC as na sraitheanna teilifíse Normal People agus Conversations with Friends – chun tacú le gníomh díreach in aghaidh an chinedhíothaithe (genocide).

‘Má chiallaíonn sé seo go bhfuil mé ina ‘tacaí do sceimhlitheoireacht’ faoi dhlí na Breataine, bíodh amhlaidh,’ a dúirt sí.

Dúirt urlabhraí do Phríomh Aire na Breataine go bhfuil difríocht idir agóid dhlisteanach agus tacaíocht a thabhairt do ghrúpa toirmiscthe.

‘Is cion é tacaíocht a thabhairt do Palestine Action, agus cuirfidh na póilíní an dlí i bhfeidhm,’ a dúirt sé.

Tá ráitis an t-údar tagtha i ndiaidh agóid mhór i gCearnóg Pharlaimint Londan níos luaithe i mí Lúnasa, nuair a gabhadh os cionn 500 duine, ina measc roinnt Éireannach.

Luaigh sí gur gabhadh file mór le rá Alice Oswald cheana féin agus gur bagairt mhór í seo ar shaol cultúrtha agus intleachtach na Breataine.

Cháin sí an Rialtas Briotanach as a thacaíocht leanúnach d’Iosrael agus a smacht ar shaoránaigh a dhéanann agóid.

‘Tá siad ag baint cearta bunúsacha dá ndaonra féin chun caidreamh leis an Iosrael a chosaint,’ a dúirt sí.

Rinne Rooney codarsnacht leis an stát Éireannach, a d’aithin go foirmiúil go bhfuil cinedhíothú ar siúl sa Phalaistín.

Mar sin féin, thug sí faoi deara nach bhfuil Rialtas na hÉireann ag cosaint a shaoránach féin atá á gcur i mbaol sa Bhreatain.

Thug sí mar shampla bean atá 74 bliain d’aois a gabhadh i mBéal Feirste as T-léine Palestine Action a chaitheamh ag agóid frith-chiníochais.

Chuir an t-údar síos air mar shampla soiléir de phóilíneacht pholaitiúil.

Luaigh sí chomh maith na hiriseoirí Al Jazeera a maraíodh an tseachtain seo caite ag arm Iosrael, agus dúirt sí go n-úsáidtear an lipéad ‘sceimhlitheoir’ chun aon dlí nó cearta daonna a chur ar leataobh.

Chríochnaigh sí a halt le focail Shinéid Ní Shiacáis, Éireannach a gabhadh ag an agóid i Londain: ‘Ní sinne an scéal; is iad muintir na Palaistíne an scéal.’

‘Mhair Palestine Action mar ghuth láidir i Sasana,’ a dúirt Rooney. ‘Táimid faoi chomaoin acu, agus thar aon ní eile táimid faoi chomaoin mhuintir na Palaistíne tar éis beagnach dhá bhliain d’ionsaithe leanúnacha.’

Scéalta Gaeilge ExtraG.ie
ar fáil ar ríomhphost (email)

• Más mian leat ríomhphost (email) a fháil leis na scéalta Gaeilge is fearr ar ExtraG.ie, ó Luan go hAoine, seol an focal ‘Tá’ chuig joeextragdotie@gmail.com

• Más mian leat tuilleadh eolais a fháil faoi conas do chuid Gaeilge a fheabhsú is féidir dul chuig Conradh na Gaeilge agus Foras na Gaeilge.

• Tá athbheochan na Gaeilge ar siúl faoi láthair, ar mhaith leat páirt a ghlacadh. Léigh beagán Gaeilge gach lá ar Extrag.ie

Cliceáil ar cheann de na lógónna chun an stáisiún teilifíse agus na stáisiúin raidió Gaeilge a fháil