Sna cistineacha ar fud na hÉireann, d’fhéadfadh cuma agus blas na calóga arbhair agus gránaigh siúcrúla ar maidin a bheith difriúil go luath leis an bricfeasta.
Tá rialachán nua ón Aontas Eorpach, ar a dtugtar an ‘Treoir Bhricfeasta’, le teacht i bhfeidhm go luath i 2026.
Tá sé dírithe ar bhianna bricfeasta a bhfuil an-iomarca siúcra iontu, cosúil le subha, gránach agus leathadh.
Beidh ar tháirgeoirí siúcra a laghdú, agus beidh orthu lipéadú níos soiléire a chur ar a gcuid earraí, chun dul i ngleic le rátaí méadaithe otrachta (obesity) agus diaibéiteas san AE.
In Éirinn, tá roinnt daoine ag cur fáilte roimh an athrú ar an mbricfeasta, ach tá imní ar dhaoine eile – go háirithe agus an costas maireachtála ag ardú cheana féin.
Beidh ar chomhlachtaí a gcuid táirgí a athrú chun níos lú siúcra a chur iontu, nó beidh orthu athrú a dhéanamh ar an gcatagóir – rud a d’fhéadfadh cánacha níos airde a thabhairt leo.
Mar shampla, le ‘subh’ anois caithfidh 450g torthaí ar a laghad a bheith ann in aghaidh an chileagraim, agus gan níos mó ná 100g de shiúcra breise.
Má tá sé níos milse ná sin, ní féidir ‘subh’ a ghlaoch air – beidh sé lipéadaithe mar ‘leathadh torthaí’ ina áit, rud a d’fhéadfadh tionchar a bheith aige ar thuairimí na dtomhaltóirí.
Tá táirgeoirí bia in Éirinn ag iarraidh dul i dtaithí ar na hathruithe.
Tá Bord Bia ag rá go bhféadfadh comhlachtaí beaga, go háirithe táirgeoirí beaga ceardaíochta, deacrachtaí a bheith acu leis na costais a bhaineann le hathfhoirmliú (reformulation) agus lipéadú nua.
Tá comhlachtaí móra ag infheistiú i smaointe nua agus straitéisí margaíochta chun cloí leis na rialacha nua.
Tá saineolaithe cothúchán (nutritionists) sásta leis an athrú.
Tá páistí in Éirinn ag ithe i bhfad níos mó siúcra ná mar atá molta agus ní amháin ag bricfeasta. Cuirfidh lipéid níos soiléire agus táirgí níos folláine ar chumas tuismitheoirí roghanna níos fearr a dhéanamh.
Ach tá daoine eile ag rá go mbeidh tionchar níos mó ag an athrú seo ar theaghlaigh le hioncam íseal.
Tá praghsanna bia fós ag ardú – tá teaghlaigh Éireannacha ag caitheamh suas le €3,000 níos mó sa bhliain ar earraí grósaera ná mar a bhí dhá bhliain ó shin.
D’fhéadfadh aon ardú eile praghais an chothromaíocht ag an mbord bricfeasta a bhriseadh.
Níl aon phlean fógartha ag an Rialtas go fóill maidir le tacaíochtaí do theaghlaigh nó do tháirgeoirí, ach deir siad go bhfuil siad ‘ag faire go géar ar an scéal’.
Agus an AE ag brú chun todhchaí níos sláintiúla, b’fhéidir go mbeidh ar theaghlaigh in Éirinn smaoineamh ní amháin ar cé mhéad siúcra atá ina mbricfeasta – ach ar a chostas freisin.
• Más mian leat ríomhphost (email) a fháil leis na scéalta Gaeilge is fearr ar ExtraG.ie, ó Luan go hAoine, seol an focal ‘Tá’ chuig joeextragdotie@gmail.com
• Más mian leat tuilleadh eolais a fháil faoi conas do chuid Gaeilge a fheabhsú is féidir dul chuig Conradh na Gaeilge agus Foras na Gaeilge.
• Tá athbheochan na Gaeilge ar siúl faoi láthair, ar mhaith leat páirt a ghlacadh. Léigh beagán Gaeilge gach lá ar Extrag.ie
Bí ar an gcéad duine a léann an Nuacht is déanaí i nGaeilge, leis an gclúdach is fearr ar chúrsaí reatha, Siamsaíocht bhríomhar agus Spórt.
