Tá an Roinn Oideachais tar éis a cumhachtaí dlí a úsáid chun iallach a chur ar bhunscoil i gCo. Chill Dara rang oideachais speisialta a oscailt.
Tá sé seo á dhéanamh mar fhreagra ar ghéarchéim atá ag dul i méid maidir le háiteanna scoile do pháistí a bhfuil riachtanais speisialta acu.
Is é seo an tríú huair ar úsáid an Rialtas Alt 37A den Acht Oideachais, ar a dtugtar uirlis dhlíthiúil ‘deiridh’ nach mbaintear úsáid aisti ach nuair a theipeann ar gach iarracht eile.
Is í seo an chéad uair a úsáideadh an reachtaíocht ó tugadh isteach dlíthe éigeandála sa bhliain 2022.
Deimhníodh gur scoil i gCill Droichid, Co. Chill Dara atá i gceist.
Bhí oifigigh na Roinne ag plé leis an scoil le míonna anuas ag iarraidh comhaontú a bhaint amach ar bhealach deonach, ach thréig siad na cainteanna an tseachtain seo caite.
Scríobh an Roinn chuig an scoil Déardaoin ag ordú di rang speisialta a oscailt.
Dúirt foinse shinsearach sa Rialtas nach dócha go mbeidh níos mó litreacha dá leithéid curtha amach roimh dheireadh na bliana seo.
Ach d’fhógair an fhoinse chéanna go mbeidh ‘méadú substaintiúil’ ar an úsáid a bhainfear as an gcumhacht seo sna blianta amach romhainn, go háirithe do bhliain 2026/2027.
An mhí seo caite, thug an tAire Oideachais Helen McEntee plean os comhair an Rialtais chun 400 rang breise don oideachas speisialta a chur ar fáil do bhliain acadúil 2025/2026.
Bhí an t-aistriú seo ag teastáil go géar agus brú ag teacht ó thuismitheoirí agus ó ghrúpaí tacaíochta maidir le moilleanna i seirbhísí míchumais agus easpa áiteanna do pháistí le riachtanais bhreise.
Dúirt an tAire McEntee agus an tAire um Oideachas Speisialta, Michael Moynihan, go n-úsáidfidís Alt 37A más gá chun na 400 rang breise sin a bhaint amach.
Dúirt McEntee ar an 11 Aibreán gur ceadaíodh 399 rang speisialta cheana féin.
Tagann an scéal seo in am ina bhfuil na mílte leanbh fós ag fanacht ar mheasúnú riachtanais.
Ag deireadh na bliana 2024, bhí 14,221 leanbh ag fanacht le measúnú, agus bhí beagnach 13,000 eile fós gan teagmháil tosaigh le Foireann Líonra Míchumais Leanaí.
Ina theannta sin, léirigh iniúchadh ón Roinn Oideachais atá foilsithe le déanaí go bhfuil roinnt scoileanna ag úsáid polasaithe iontrála a chuireann bac ar pháistí le riachtanais mhóra dul isteach i ranganna speisialta.
Scrúdaigh an suirbhé 30 scoil idir Mí Mheán Fómhair agus Mí na Nollag 2024.
Fuarthas amach go raibh ‘beagnach gach polasaí’ ag cur coinníollacha ann a d’fhéadfadh teorainn a chur le rochtain, go háirithe do pháistí le huathachas.
Mar fhreagra air seo, scríobh McEntee chuig gach comhlacht urraíochta scoile ag iarraidh orthu a bpolasaithe iontrála a athbhreithniú agus a chinntiú go gcomhlíonann siad na riachtanais dhlíthiúla.
Dúirt sí: ‘Tá an-iarracht á déanamh chun spásanna breise a chruthú i ranganna oideachais speisialta. Tá sé ríthábhachtach go mbeadh na spásanna sin ar fáil do pháistí a bhfuil an tacaíocht sin ag teastáil uathu.’
• Más mian leat ríomhphost (email) a fháil leis na scéalta Gaeilge is fearr ar ExtraG.ie, ó Luan go hAoine, seol an focal ‘Tá’ chuig joeextragdotie@gmail.com
• Más mian leat tuilleadh eolais a fháil faoi conas do chuid Gaeilge a fheabhsú is féidir dul chuig Conradh na Gaeilge agus Foras na Gaeilge.
• Tá athbheochan na Gaeilge ar siúl faoi láthair, ar mhaith leat páirt a ghlacadh. Léigh beagán Gaeilge gach lá ar Extrag.ie
Bí ar an gcéad duine a léann an Nuacht is déanaí i nGaeilge, leis an gclúdach is fearr ar chúrsaí reatha, Siamsaíocht bhríomhar agus Spórt.
