Tá clú ar an gcleachtas cáise a ithe as tromluí (nightmare) a thabhairt do dhaoine a itheann í roimh am codlata, ach léiríonn taighde nua go bhféadfadh sí a bheith tairbheach don tsláinte – go háirithe do chroí na mban.
Le blianta anuas, cuireadh cáis in áit dhiúltach in aiste bia sláintiúil, agus deirtear linn uaireanta go bhfuil sí dona don chroí. Mar shampla, molann Fondúireacht Chroí na hÉireann go roghnófaí bainne agus iógart íseal-saill níos minice ná cáis.
Ach anois, léiríonn taighde nua in Éirinn go bhféadfadh cáis a bheith go maith don chroí – go háirithe do mhná.
De réir staidéir ó Coláiste na hOllscoile, Baile Átha Cliath (UCD), tá éifeacht laghdaithe colaistéaróil ag cáis i gcomparáid le him.
Tionchar Níos Fearr ar Mhná
Scrúdaigh taighdeoirí in UCD conas a théann cáis Cheddar agus im i bhfeidhm ar leibhéil colaistéaróil i measc fir agus mná.
Fuair siad amach nach raibh mórán difríochta i measc na bhfear – bhí an tionchar céanna ag an dá bhia ar leibhéil colaistéaróil. Mar sin féin, bhí difríocht mhór i measc na mban. Tar éis cáis a ithe, bhí a leibhéil colaistéaróil i bhfad níos ísle i gcomparáid le him.
Creideann taighdeoirí go léiríonn sé seo go bhfuil mná níos íogaire don ‘éifeacht mhaitrís déiríochta’.
Is téarma é seo a úsáidtear chun cur síos a dhéanamh ar an gcaoi a n-oibríonn próitéin, saill agus cothaithigh eile i mbianna déiríochta le chéile sa chorp.
Tábhacht an Taighde
Is cúis bháis mhór í galar croí i measc ban in Éirinn, cé go bhfuil baol níos airde ag fir an galar a fhorbairt.
Tá táirgí déiríochta, cosúil le bainne, iógart agus cáis, tábhachtach don tsláinte mar gheall ar na cothaithigh (nutrients) atá iontu. Ach d’fhéadfadh go leor daoine a n-iontógáil a laghdú toisc go bhfuil siad ard i saill sháithithe, rud a nascann go leor le colaistéaról ard.
Dúirt an Dr Martina Rooney, comhúdar an taighde, go bhféadfadh na torthaí cabhrú le cothú pearsanaithe sa todhchaí.
Dúirt sí: ‘Go simplí, tá dealramh air go bhfuil freagra níos fearr ag mná ar cháis i gcomparáid le saillte i mbianna déiríochta eile – agus tá sé sin tábhachtach.
‘Trí thuiscint níos fearr a fháil ar an gcaoi a n-oibríonn aiste bia ar bhealaí difriúla do fhir agus do mhná, is féidir linn cothú níos pearsanaithe a sholáthar do dhaoine atá i mbaol galar croí.’
Tugtar ‘An Tionchar a bhíonn ag Inscne agus Maitrís Cáis ar Mheitibileacht Colaistéaróil i nDaoine Fásta Meánaosta’ ar an staidéar UCD seo.
Féadfaidh sé a bheith ina chéim thábhachtach i dtreo cothú níos pearsanaithe a fhorbairt do shláinte an chroí.
• Más mian leat ríomhphost (email) a fháil leis na scéalta Gaeilge is fearr ar ExtraG.ie, ó Luan go hAoine, seol an focal ‘Tá’ chuig joeextragdotie@gmail.com
• Más mian leat tuilleadh eolais a fháil faoi conas do chuid Gaeilge a fheabhsú is féidir dul chuig Conradh na Gaeilge agus Foras na Gaeilge.
• Tá athbheochan na Gaeilge ar siúl faoi láthair, ar mhaith leat páirt a ghlacadh. Léigh beagán Gaeilge gach lá ar Extrag.ie
Bí ar an gcéad duine a léann an Nuacht is déanaí i nGaeilge, leis an gclúdach is fearr ar chúrsaí reatha, Siamsaíocht bhríomhar agus Spórt.
