‘Bhí sé cosúil le hábhar scoile domsa agus do go leor daoine eile in Éirinn – rud éigeantach a bhí le déanamh.’ Sin mar a mhothaigh Mollie Guidera, bean óg atá anois ina réalta ar na meáin shóisialta, agus í ag smaoineamh ar a haistear féin leis an nGaeilge.
Tá cáil mhór bainte amach ag Múinteoir Mollie, mar a thugtar uirthi, ar líne. Tá na céadta mílte leantóir aici ó gach cearn den domhan. Múineann sí ‘cúpla focal’ agus i bhfad níos mó dóibh siúd a bhfuil suim acu sa Ghaeilge.
Tá daoine ag foghlaim uaithi ar chúiseanna pearsanta – daoine ag iarraidh móideanna pósta a dhéanamh as Gaeilge, nó daoine atá ag iarraidh a gcultúr Gaelach a thuiscint agus a cheiliúradh.
Bhí grá ag Mollie don Ghaeilge i gcónaí, ach níor thaitin an bealach a mhúineadh í ar scoil léi. Bhí sí ina déagóir nuair a chuaigh sí go dtí an Ghaeltacht don chéad uair, ach díbríodh í ón gcoláiste ag aois 13 mar bhí sí ag labhairt Béarla! Cé go raibh náire uirthi ag an am, is cuimhin léi an eachtra sin go soiléir.
D’éirigh le Mollie áit a fháil i gColáiste na Tríonóide, áit a ndearna sí staidéar ar an mBéarla. Bhí sí ag smaoineamh ar obair dheonach a dhéanamh le Habitat for Humanity, ach tháinig casadh sa scéal.
Thug cara léi cuireadh di dul go campa samhraidh sna hAlpa Eilvéiseacha mar ‘cailín capaill’. Bhí spéis mhór ag Mollie sa mharcaíocht agus ghlac sí leis an deis.
Thar na míonna, bhuail sí le múinteoirí eile ansin agus thuig sí go bhféadfadh an teanga a bheith ina pas aici chun taisteal timpeall an domhain. Rinne sí cúrsa CELTA le bheith ina múinteoir Béarla.
D’oibrigh sí ansin san Ungáir agus sa Spáinn, agus fuair sí deis a bheith ar an ‘Peace Boat’ – long de chuid na Náisiún Aontaithe a théann timpeall an domhain ag múineadh Béarla agus Zumba.
Ach d’airigh sí Éire uaithi. Agus í ag múineadh Béarla ar líne, thosaigh mic léinn ag fiafraí di: ‘An féidir leat Gaeilge a mhúineadh freisin?’ Ar dtús, ní raibh sí cinnte – ‘Ní labhraímid go laethúil í, cé gur mhaith le daoine í fhoghlaim?’
Thosaigh sí ag múineadh daoine i Meiriceá Thuaidh, san Astráil, sa Nua-Shéalainn – daoine a raibh e shliocht na hÉireann agus a bhí ag iarraidh ceangal a dhéanamh leis an teanga.
Bhí meon difrúil ann, dar léi – ní gá go mbeadh an Ghaeilge ina crá croí. Is féidir breathnú uirthi mar rud álainn agus spreagúil.
D’imigh an searbhás a bhain lena cuid foghlama ar scoil, agus fuair sí tuiscint nua ar bhrí na bhfocal. ‘Fiú anseo in Éirinn, níl a fhios ag daoine go minic cad is brí le ‘dia duit’ nó ‘slán’. Tá an Ghaeilge lán le filíocht – mar shampla, tagann ‘slán’ ó fhocal a chiallaíonn ‘sábháilte’.
Cé gur bhain sí grád A amach san Ardteist, níor mhothaigh sí riamh go raibh dlúthnasc aici leis an teanga. Ach tháinig sin níos déanaí – go háirithe nuair a chaill sí a seanmháthair, a bhí líofa sa Ghaeilge.
Bhí siad an-ghar dá chéile i gcónaí. Cuimhníonn Mollie ar chuairteanna laethúla uirthi agus ar an gcaoi a d’úsáid a seanmháthair focail Ghaeilge cosúil le ‘grá mór’ sa ghnáthchaint.
Agus nuair a d’éirigh sé deacair í a thuiscint ar an nguthán de bharr bodhaireachta, d’aistrigh Mollie go Gaeilge – agus d’éist a seanmháthair le soiléireacht.
Tá sí anois ag múineadh na Gaeilge mar ómós di, agus mothaíonn sí go bhfuil sé ceangailte lena hoidhreacht phearsanta féin.
Maidir leis an méadú atá tagtha ar an spéis sa Ghaeilge in Éirinn agus thar lear, deir Mollie: ‘Tá daoine ag múscailt – tuigimid anois an chailliúint mhór a d’fhéadfadh tarlú má ligimid don teanga imeacht.’
Is cuid den chultúr, den stair agus dár bhféiniúlacht mar phobal í. ‘Tar éis na gcéadta bliain de choilíniú agus de bhrú, tá Éire ag teacht ar a féiniúlacht féin.’
Ach fós, dar le Mollie, níl mórán athraithe sa chóras oideachais maidir le múineadh na teanga. Tá gá le bealaí nua – do dhaoine le riachtanais foghlama éagsúla, go háirithe. Tá sí ag iarraidh go mbeadh an Ghaeilge ar fáil do chách, agus go mbeadh níos lú daoine ag lorg díolúine.
Tá sí dóchasach: ‘Tá níos mó acmhainní ar fáil anois – TikTok, cúrsaí ar líne, daoine ag roinnt a saol sa Ghaeltacht. Táimid ag bogadh sa treo ceart.’
Scéalta Gaeilge ExtraG.ie
ar fáil ar ríomhphost (email)
• Más mian leat ríomhphost (email) a fháil leis na scéalta Gaeilge is fearr ar ExtraG.ie, ó Luan go hAoine, seol an focal ‘Tá’ chuig joeextragdotie@gmail.com
• Más mian leat tuilleadh eolais a fháil faoi conas do chuid Gaeilge a fheabhsú is féidir dul chuig Conradh na Gaeilge agus Foras na Gaeilge.
• Tá athbheochan na Gaeilge ar siúl faoi láthair, ar mhaith leat páirt a ghlacadh. Léigh beagán Gaeilge gach lá ar Extrag.ie
Bí ar an gcéad duine a léann an Nuacht is déanaí i nGaeilge, leis an gclúdach is fearr ar chúrsaí reatha, Siamsaíocht bhríomhar agus Spórt.
