Má bhraitheann tú an t-ualach a bhaineann le d’airgeadas a bhainistiú agus le fiacha, agus má tá brú an fhiachais ag cur as duit, agus é ag méadú i gcónaí, tá dea-scéal ann duit mar tá cabhair ar fáil.
Is cuma cén leibhéal fiachais atá agat, cuireann Seirbhís Dócmhainneachta na hÉireann (Insolvency Service of Ireland, ISI) córas tacaíochta iontach ar fáil ionas go mbeidh tú in ann teacht ar réiteach ar d’fhadhbanna.
Is comhlacht neamhspleách ón rialtais é, an ISI, a bhunaíodh chun cabhrú leat dul i ngleic le do fhadhbanna fiachais phearsanta.
Tá raon réitigh fiachais aige, lena n-áirítear líonra dhaoine gairmiúla cáilithe, atá rialaithe, a d’fhéadfadh cabhrú leat fiacha nach féidir leat a aisíoc, a athstruchtúrú, agus fiú a dhíscríobh.
Má tá deacracht agat do chuid billí a íoc ina n-iomláine, gan ach páirt-íocaíochtaí a bhainistiú, má tá glaonna agus litreacha á bhfáil agat go minic ó chreidiúnaithe, nó má tá íobairtí pearsanta á ndéanamh agat chun d’fhiacha a íoc, d’fhéadfadh go mbeadh tú dócmhainneach.
Bíonn tionchar ag dócmhainneacht (focal eile ar fhiacha) ar i bhfad níos mó gnéithe dár saol ná ar ár gcuntais bhainc. Is féidir leis cur isteach go mór freisin ar ár meabhairshláinte agus ar ár bhféinmhuinín, ag cur ar aghaidh mothúcháin imníoch, gan dóchas le huaigneas agus náire.
Má thuigeann tú an t-alt seo, ná bí buartha, tá dea-scéal ann agus níl sé ró-dhéanach riamh smacht a fháil ar d’airgeadas.
An bhfuil fonn ort tuilleadh eolais a fháil? Seo an t-eolas atá uait faoin ISI agus an bealach a d’fhéadfá leas a bhaint as a gcabhair.
Is í an chéad chéim chun smacht a fháil ar d’airgeadas ná cabhair a iarraidh, agus bealach maith le tosú ná seirbhísí Cleachtóra um Dhócmhainneacht Phearsanta (Personal Insolvency Practitioner, PIP) a fháil.
Is gairmithe cáilithe iad PIPanna, arna rialú ag an ISI, a bhfuil an saineolas ábhartha acu chun cabhrú leat teacht ar réiteach buan ar do chuid fadhbanna fiachais.
Déileálfaidh PIP le GACH ceann de do chreidiúnaí chun réiteach fadtéarmach a fháil ar do chuid fadhbanna fiachais.
Agus é seo ag tarlú, gheobhaidh tú Deimhniú Cosanta a chiallaíonn nach féidir le do chreidiúnaithe teagmháil a dhéanamh leat.
Má tá do mhorgáiste i riaráistí agat, d’fhéadfá a bheith incháilithe do chomhairliúchán SAOR IN AISCE le PIP faoin scéim ‘Abhaile’, atá maoinithe ag an Stát, a cuireadh ar bun chun cabhrú le daoine a bhfuil riaráistí morgáiste acu teacht ar chomhairle. Is féidir leat na PIPanna atá rannpháirteach sa scéim a fháil ar shuíomh Gréasáin an ISI www.backontrack.ie.
Tá raon réitigh fiachais ag an ISI a dhéileálann le gach leibhéal fiachais chun cabhrú leat do chuid fadhbanna airgeadais a réiteach. Tar éis comhairliúcháin, comhairleoidh do PIP duit cén réiteach is fearr a oireann do do chás.
Oibríonn an PIP le daoine chun a chinntiú gur féidir leo fanacht ina dtithe. Is cásanna uafásacha de ghnáth iad aon scéalta diúltacha a chonaic tú sa phreas.
Léiríonn figiúirí go raibh téarmaí ag 96% díobh siúd a bhain leas as Socrú um Dhócmhainneacht Phearsanta, an réiteach a dhéileálann le fiachas morgáiste, a chiallaigh gur fhan siad ina dteach teaghlaigh.
I 2023 amháin, faomhadh 671 socrú dócmhainneachta pearsanta.
Agus tú ag baint leasa as ceann de réitigh an ISI, tá tú i dteideal íoschaighdeán maireachtála, a cheadaíonn costais mar bhia, éadaí, sláinte, earraí agus seirbhísí tí, cumarsáid, sóisialú, oideachas, iompar, fuinneamh teaghlaigh, cúram leanaí agus árachas.
Tá an figiúr costais réasúnta seo níos airde ná an méid atá ag daoine i bhfiacha tromchúiseacha le maireachtáil air, as a chiallaíonn gur féidir leis an saol leanúint ar aghaidh gan mothú coimhthithe, sáinnithe nó i d’aonar. Is féidir leat do chostais mhaireachtála a ríomh i gcúpla cliceáil leis an Áireamhán Costas Maireachtála (Living Expenses Calculator) ar www.backontrack.ie.
Íocfaidh tú méid comhaontaithe ar feadh ré do shocrú pearsanta agus, le linn an ama sin, beidh caighdeán maireachtála réasúnta agat.
Is é an toradh a bheidh air ná go bhféadfadh go mbeadh roinnt fiacha díscríofa agat agus go mbeifear in ann aon fhiach a bheidh fágtha a láimhseáil.
I mbeagán focal, ní gheobhaidh tú!
Tá réitigh ISI ina gceangal dlí, ní féidir leo athrú gan choinne agus cuireann siad cosaint ar fáil duit ó do chreidiúnaithe nach mbeidh in ann teagmháil a dhéanamh leat a thuilleadh.
Ciallaíonn sé sin nach mbeidh glaonna gutháin, litreacha nó cuairteanna gan iarraidh níos mó, rud a fhágann go mbeidh suaimhneas intinne agat.
Is féidir leat smacht a fháil ar do chás airgeadais inniu trí chuairt a thabhairt ar www.backontrack.ie áit a bhfuil cabhair agus tacaíocht ar fáil.
• Más mian leat ríomhphost (email) a fháil leis na scéalta Gaeilge is fearr ar ExtraG.ie, ó Luan go hAoine, seol an focal ‘Tá’ chuig joeextragdotie@gmail.com
• Más mian leat tuilleadh eolais a fháil faoi conas do chuid Gaeilge a fheabhsú is féidir dul chuig Conradh na Gaeilge agus Foras na Gaeilge.
• Tá athbheochan na Gaeilge ar siúl faoi láthair, ar mhaith leat páirt a ghlacadh. Léigh beagán Gaeilge gach lá ar Extrag.ie
Bí ar an gcéad duine a léann an Nuacht is déanaí i nGaeilge, leis an gclúdach is fearr ar chúrsaí reatha, Siamsaíocht bhríomhar agus Spórt.
