Tá an t-iriseoir agus an t-údar iomráiteach Éireannach Nell McCafferty tar éis bás a fháil in aois a 80 bliain, dhearbhaigh a teaghlach maidin Dé Luain.
Fuair an feachtasóirfeimineach bás go moch ar maidin i dteach altranais i gCo Dhún na nGall.
Rugadh Nell i gceantar Bodgside i gCo. Dhoire sa bhliain 1944.
Fuair sí amach go raibh an-suim aici sa scríbhneoireacht agus í ag déanamh staidéir ar chéim sna hEalaíona in Ollscoil na Banríona i mBéal Feirste sula ndeachaigh sí ag staidéar sa Fhrainc.
Agus í ina hiriseoir ina 20idí, d’oibrigh Nell mar iriseoir ar roinnt foilseachán le linn a gairmréime, lena n-áirítear an Irish Press, Irish Times, an Sunday Tribune agus Hot Press.
Anuas ar an saothar seo, b’údar mór le rá a bhí in Nell, agus í ag scríobh úrscéalta a raibh cáil mhór orthu lena n-áirítear Nell, In the Eyes of the Law agus The Best of Nell.
Bhí Nell ina guth láidir ar cheisteanna chearta na mban ar fud oileán na hÉireann agus i 1970 comhbhunaigh sí an Irish Women’s Liberation Movement.
Dúirt Ombudsman Preasa na hÉireann, an t-iriseoir Susan McKay: ‘D’athraigh sí an bealach a scríobh gach duine againn a tháinig ina diaidh san iriseoireacht agus a rinne iriseoireacht, mar chuaigh sí díreach chuig daoine.
‘Má fhéachann tú siar ar an iriseoireacht roimh Nell, agus go deimhin roimh bhean iontach eile dá glúin, níor iarradh ar ghnáthdhaoine a dtuairim a thabhairt.
‘Bhí “gents” ag scríobh fúthu, a cheap go raibh a fhios acu an chaoi is fearr chun anailís a dhéanamh ar an tsochaí.
‘Chuaigh Nell díreach isteach in áiteanna lucht oibre, labhair sí le daoine a raibh fíor-chruatan orthu ina saol, agus thug sí a nguthanna beo do na daoine.
‘Bhí sí thar a bheith cróga agus misniúil agus scríobh sí faoi na scéalta is tábhachtaí dá cuid ama.
‘Is rud an-bhrónach é go bhfuil sí básaithe, ach bhí sí an-tinn le roinnt mhaith blianta, agus, ní raibh sí in ann an saol a thuiscint chomh mór céanna agus a bhí sí roimhe seo,’ a dúirt sí le BBC Raidió Uladh.
Dúirt ceannaire an SDLP, Colum Eastwood, ar Twitter, ar a dtugtar X anois: ‘Labhair sí an fhírinne i gcumhacht mar ní fhéadfadh ach bean as Doire.
‘Laoch don oiread sin daoine ar fud na hÉireann. Is mór an chailliúint í Nell, ach mairfidh a gníomhaíocht.’
Dúirt ceannaire Pháirtí an Lucht Oibre in Éirinn, Ivana Bacik, go raibh sí ‘an-brónach a chloisteáil faoi bhás Nell in aois a 80 bliain’, ar thug sí ‘laoch feimineach iontach, gan eagla’ uirthi.
‘Ba mhór an onóir agus an phribhléid é aithne a chur ar Nell, agus an oiread sin spraoi a bheith agam léi thar na blianta. Comhbhrón ó chroí lena teaghlach agus lena cairde ar fad,’ a dúirt sí ar X.
• Más mian leat ríomhphost (email) a fháil leis na scéalta Gaeilge is fearr ar ExtraG.ie, ó Luan go hAoine, seol an focal ‘Tá’ chuig joeextragdotie@gmail.com
• Más mian leat tuilleadh eolais a fháil faoi conas do chuid Gaeilge a fheabhsú is féidir dul chuig Conradh na Gaeilge agus Foras na Gaeilge.
• Tá athbheochan na Gaeilge ar siúl faoi láthair, ar mhaith leat páirt a ghlacadh. Léigh beagán Gaeilge gach lá ar Extrag.ie
Bí ar an gcéad duine a léann an Nuacht is déanaí i nGaeilge, leis an gclúdach is fearr ar chúrsaí reatha, Siamsaíocht bhríomhar agus Spórt.
