Is lá sona é inniu, 29 Feabhra, do roinnt daoine ar mhaith leo Bliain Bhisigh – ach ní lá sona é do dhaoine eile.
Má rugadh thú ar an lá seo is féidir leat do chéad bhreithlá a cheiliúradh tar éis ceithre bliana ag fanacht. Go traidisiúnta, más bean thú, tá cead agat pósadh a mholadh. Ach is cuma leis sin na laethanta seo.
Mar sin féin, do dhaoine a íoctar go míosúil is lá breise ag obair é – agus murach an bhliain bhisigh bheadh an Nollaig i mí an Mheithimh. Cé go gcaithfimid fanacht 700 bliain go dtarlódh sé sin.
Ach cén fáth a bhfuil Bliain Bhisigh ann ar aon nós?
Bhuel, gan an Bhliain Bhisigh sleamhnódh grianstad an gheimhridh (winter solstice) go Meitheamh ar deireadh thiar. I mbliain ghréine (solar year) tar éis don Domhan a thuras timpeall na gréine a chríochnú i 365 lá bíonn cúig huaire, 48 nóiméad agus 46 soicind fágtha.
Mar thoradh air sin tá an féilire (calendar) 365 lá thart ar an ceathrú cuid de lá taobh thiar de bliain ghréine – agus thar cheithre bliana, oibríonn sé amach go dtí thart ar lá iomlán.
Ar feadh na gcéadta bliain, bheadh féilire gan aon bhliain bhisigh go hiomlán as sinc leis na séasúir.
Mar shampla, tharlódh séasúr an tsamhraidh a bhíonn againn go ginearálta i mí an Mheithimh i mí na Nollag 700 bliain ó shin. Chun é sin a stopadh, cuirtear 29 Feabhra leis an bhféilire Gregorian – a úsáidtear i bhformhór na dtíortha ar fud an domhain – chun é a choinneáil i gcomhthráth le bliain na gréine agus na séasúir.
• Más mian leat ríomhphost (email) a fháil leis na scéalta Gaeilge is fearr ar ExtraG.ie, ó Luan go hAoine, seol an focal ‘Tá’ chuig joeextragdotie@gmail.com
• Más mian leat tuilleadh eolais a fháil faoi conas do chuid Gaeilge a fheabhsú is féidir dul chuig Conradh na Gaeilge agus Foras na Gaeilge.
• Tá athbheochan na Gaeilge ar siúl faoi láthair, ar mhaith leat páirt a ghlacadh. Léigh beagán Gaeilge gach lá ar Extrag.ie
Bí ar an gcéad duine a léann an Nuacht is déanaí i nGaeilge, leis an gclúdach is fearr ar chúrsaí reatha, Siamsaíocht bhríomhar agus Spórt.
